ه‍.ش. ۱۳۹۵ شهریور ۱۶, سه‌شنبه

یادنامه ها: ۲۸ - یادنامه ی مسعود فرزاد


مسعود فرزاد نویسنده و مترجم و شاعر معاصر ایرانی بود. وی در سال ۱۳۰۸ در کنکور اعزام دانشجویان به خارج از کشور قبول شد و برای تحصیل در رشتهٔ اقتصاد به انگلستان رفت. بعد از بازگشت به ایران، مترجم وزارت امور خارجه و درضمن، استاد دانشکدهٔ افسری شد و در مدرسهٔ دارالفنون نیز زبان انگلیسی تدریس می‌کرد... مسعود فرزاد از بهترین کسانی بود که با صادق هدایت خویشاوندی فکری داشت. هدایت "وغ وغ ساهاب" را با همکاری او نوشت.... از آثار منظوم فرزاد 'کوه تنهایی"، "بزم درد' و "گُل غم" و از ترجمه و تألیفات به زبان انگلیسی هم آثاری همچون "وزن رباعی"، "ترجمهٔ غزل‌ های حافظ" و "مردی که فکر می‌کند" را می‌توان نام برد. مسعود فرزاد "موش و گربهٔ عبید زاکانی" را نیز به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌است.... وی در سال ۱۳۶۰، درحالی‌که برای درمان بیماری به لندن رفته‌بود، درگذشت: بخش فارسی تارنمای ویکی پدیا
سالشمار زندگی و آثار او
۱۲۸۴ در سنندج زاده شد. نام پدر: حبیب الله خان انتخاب الملک از مردم اصفهان. محمدعلی جمال زاده پسرعمۀ فرزاد بود و دو خواهر فرزاد سالها بعد به همسری سعید نفیسی و دکتر محمد مقدم درآمدند.
۱۳۰۴ مترجم ادارۀ محاسبات وزارت دارایی
۱۳۰۵ مترجم پیمانی ادارۀ پرسنلی وزارت دارایی
۱۳۰۸ سفر به انگلستان برای تحصیل تا ۱۳۱۰ که نیمه کاره آن را رها کرد
۱۳۱۰  آغاز خدمت نظام وظیفه و انتشار وغ وغ ساهاب با همکاری صادق هدایت. پدید آوردن گروه ربعه با صادق هدایت، بزرگ علوی و مجتبی مینوی. پیشنهاد نام گروه از فرزاد بود و آن را در قیاس با نام گروه سبعه و برای مخالفت و مقابله با اعضای بانفوذ و سنت گرای آن ساخت. اعضای نامدار گروه سبعه: عباس اقبال آشتیانی، محمدتقی بهار، بدیع الزمان فروزانفر، نصرالله فلسفی، محمد قزوینی، سعید نفیسی و رشید یاسمی.
۱۳۱۲ پایان خدمت نظام وظیفه - مترجم و ماشین نویس شرکت نفت
۱۳۱۳ ترجمه ی اشعار حافظ  و انتشار دل شیدای حافظ
۱۳۱۵ مترجم پیمانی و ماشین نویس ادارۀ اعتبارات نفت و وزارت امور خارجه
۱۳۱۷ مترجم پیمانی وزارت امور خارجه در زبان انگلیسی
۱۳۲۰ مترجم پیمانی زبان انگلیسی در دانشکدۀ فنی از آغاز شهریور - دبیر انگلیسی دبیرستان دارالفنون تهران از مهر
۱۳۲۱ انتشار نخستین دفتر شعر:"وقتی که شاعر بودم" - سفر به انگلستان و گویندگی بخش فارسی رادیوی بی بی سی تا ۱۳۲۹
۱۳۲۴ انتشار ترجمۀ موش و گربۀ عبید زاکانی و دومین دفتر شعر: "گل غم"
۱۳۲۶ چاپ سومین دفتر شعر: "کوه تنهایی"
۱۳۲۸ انتشار ترجمه ی اشعار حافظ
۱۳۳۱ رایزن فرهنگی سفارت ایران در لندن و سرپرست دانشجویان ایرانی مقیم انگلستان از ۲۰ خرداد تا ۱۳۴۶ 
۱۳۳۲ انتشار چهارمین دفتر شعر: "بزم درد"
۱۳۳۳ چاپ ترجمۀ "هملت" اثر ویلیام شکسپیر
۱۳۳۵ چاپ ترجمۀ "رویا در نیمه شب تابستان" اثر ویلیام شکسپیر
۱۳۳۹ انتشار سیر ذهنی حافظ .
۱۳۴۶ استاد دانشگاه پهلوی شیراز و تدریس متون کهن و عروض از آغاز اردیبهشت تا پایان زندگی
۱۳۴۷ انتشار در جستجوی حافظ، انتشارات دانشگاه شیراز
۱۳۴۸ انتشار منظومۀ خیام وار فیتز جرالد
۱۳۴۹ انتشار عروض مولوی و جلد اول و دوم "صحت کلمات و اصالت غزل ها" (از مجموعۀ در جستجوی حافظ)
۱۳۵۰ انتشار قصائد، قطعات، رباعیات و مثنویات حافظ
۱۳۵۲ چاپ حافظ: گزارشی از نیمه راه
۱۳۵۴ انتشار اصالت و توالی ابیات در غزل های حافظ
۱۳۵۵ سکتۀ مغزی و فلج - چاپِ اصالت و توالی ابیات در اشعارغیر غزل حافظ و انتشار پنجمین دفتر شعر: "لبخند بدرود"
۱۳۶۰ در ۴ مهر در سفر درمانی به لندن درگذشت و در گورستان "بروک وود" در نزدیکی لندن به خاک سپرده شد. از فرزاد و همسرش بانو فخری فرزاد، دو دختر به نام سروین و نرگس به یادگار مانده است که اکنون در خارج از ایران به سر می برند.
۱۳۶۲ چاپ دیوان حافظ به تصحیح فرزاد به کوشش علی حصوری
۱۳۶۹ انتشار سروده های مسعود فرزاد (مجموعۀ اشعار او) به اهتمام منصور رستگار فسایی و مقدمۀ رعدی آذرخشی در شیراز: گزارش صبا صفری در تارنمای مجله ی بخارا
اشاراتی به برخی از آثار او:
 تارنمای پایگاه مجلات تخصصی نور
اشاراتی به فعالیت های او در رادیوی بی بی سی
 http://www.iranliberal.com/Maghaleh-ha/EXtra/Tarekh%20BBc.htm
برخی از سروده ‌های او
۱ - آخرین تیر
آرش آسا گرچه می دانم که جان خواهم سپرد
بهر_ ایران_ به از جانم کمان خواهم کشید
نیست در دستم کمانی غیرا ین تحقیق لیک،
منت جانکاه تیرش را به جان خواهم کشید: مسعود فرزاد
دو بیتی "آخرین تیر" روز ۱۴ مرداد ۱۳۵۳ در شیراز و در آغاز شصت و نه سالگی توسط وی  سروده شده و مقارن است با ایامی كه شاعر تمام نیروی خود را صرف می كند تا بقیه ی مجلدات تحقیق درباره ی حافظ، زودتر از چاپ در آید و پیش بینی می كند كه خستگی این كار او را مانند آرش كمانگیر از پای در خواهد آورد
http://kordveb.mihanblog.com/post/270
۲ - آرزوی بی آرزویی
دردی در استخوانم آتش زده به جانم/ نه چاره ایش دانم ، نه ناله زان توانم
سخت است زندگانی بر من چنانكه دانی/ كز نیل بر امانی مایوس گشته جانی
عمری به صد مشقت كردم تحمل رنج/ زین بیشتر تحمل دیگر نمیتوانم
ای آرزوی شادی ، ای اصل نامرادی
بیرون شو از دل من ، تا شادمان بمانم: مسعود فرزاد / انگلستان - ژوئیه ۱۳۴۶
http://kordveb.mihanblog.com/post/270
۳ - خسته ای زآوارگی: برای صادق هدایت
خسته ای زآورگی، خواهان آرام و قراری/ از جهان آزرده جان، جویای امنی و کناری
ماجرا و گفتگو را دشمن ناکینه جوئی/ آشتی و دوستی را، دوستدار جان نثاری
دوست از دشمن نکرده فرق، خورده تیرغدری/ کار را نشناخته از عار، افتاده ز کاری
سالها خون خورده ای، شادی ز خود کرده دریغی/ تا گزند خویش را در آستین پرورده ماری
ساده لوحی ناپذیرا از تجارب نقش پندی/ ابلهی ناموخته هیچ از گذشته روزگاری
روز شب با خود ستیزی نیز از مردم گریزی/ نه به عزلت خوگری نه با حریفان سازگاری
هم به دولت پشت پا زن، بر سبیل اهل فقری/ هم ز فقر خویش نزد اهل دولت شرمساری
رانده از کویِ خرد، ناخوانده زی بزم جنونی/ ننگِ هر مستی، به جان بیزار از هر هوشیاری
مانده بی مطلوب و طالب از طلب نابرده سودی/ راه بی رهبر خطا رفته، پشیمان رهسپاری
چشم معنی جوی گر چه دوخته بر دهر عمری/ خطِ هستی را پریشان خوانده بی آموزگاری
حیرت وحسرت نصیبی، درهمه شهری غریبی/ جسته و نایافته در هیچ قلبی زینهاری
وا رهد ز آوارگی هر گز چنین آواره؟نی! نی!
پس نه آن بهتر که مرگش وا رهاند؟ آری! آری: مسعود فرزاد
http://kordveb.mihanblog.com/post/270
۴ - چراغ هدایت
سر گشته درین مرحله، چون گوی بماندیم/ زآنسوی نرفتیم وازین سوی بماندیم
تو، آب روان بودی و رفتی سوی دریا
ما، سنگ و کلوخیم، ته جوی بماندیم:  مسعود فرزاد
http://saadatnoury.blogspot.ca/2011/06/blog-post_10.html
"چراغ هدایت" سروده ی " مسعود فرزاد " - دکلمه ی ش دلاوری
https://www.youtube.com/watch?v=L_M1T2gVJ8U
نظریه ی دکتر خانلری درباره ی او و گروه ربعه
دکتر پرویز ناتـل خانلری در سال دوم دانشکده، با گروه ربعه متشکل از صادق هدایت، مجتبی مینوی، بزرگ علوی و مسعود فرزاد آشنا گردید. خود او در این زمینه می‌گوید: "آشنایی با این گروه خیلی برای من مفید واقع شد، چون هرکدام از آنها در ادبیات یکی از ممالک دست داشتند و من که تشنه آشنایی با ادبیات دنیا بودم، دوستیِ آنها را مغتنم شمردم".
http://www.google.com
هومن فرزاد برادر او:
بخش فارسی تارنمای ویکی پدیا
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/09/blog-post_6.html
بخش های پیشین مجموعه ی یاد نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/12/blog-post_5.html