۱۳۹۸ اردیبهشت ۱, یکشنبه

گفتنی های تغذیه: ۳۳ - مصرف مواد شگفت انگیز حیوانی در تغذیه ی انسان


بریان خوکچه ی هندی درکشور پرو
خوراک انسان به مجموعه ی موادی گفته می‌شود که بدن برای ادامه حیات خود به آن‌ها نیازمند است. انسان بدون غذا می‌تواند ۲ تا ۸ هفته زنده بماند اما در این زمان به قدری ضعیف خواهد شد که نمی‌تواند حرکت کند. البته این در صورتی امکان‌پذیر است که آب در اختیار داشته باشد وگرنه می‌تواند تنها ۳ روز زنده بماند. غذا به چیزی گفته می‌شود که بتواند در بدن ماده و انرژی تولید کند. به عبارت دیگر موادی که نتوانند به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم در تولید ماده و انرژی شرکت داشته باشند غذا محسوب نمی‌شوند. فرایندی که طی آن غذا به درون سلول‌های بدن راه می‌یابد و مورد استفاده قرار می‌گیرد تغذیه نام دارد: تارنمای ویکی‌پدیا
غذای حیوانی: غذایی که منشا حیوانی دارد (انواع گوشت قرمز - انواع گوشت سفید - فراورده های لبنی و تخم مرغ) - گوشت قرمز: گوشت گاو وگوساله وگوسفند و..- گوشت سفید: گوشت مرغ وماهی وحیوانات دریایی و..- فراورده های لبنی: شیرو
ماست و پنیر و.. : تارنمای خبرنامه
خوردنی‌ های تابو: به غذاها و نوشیدنی‌هایی گفته می‌شود که برخی مردم به دلایل مذهبی، فرهنگی و بهداشتی از مصرف آن‌ها خودداری می‌کنند. در بسیاری موارد این محدودیت شامل گوشت جانورانی خاص شامل پستانداران، جوندگان، خزندگان، دوزیستان، ماهیان استخوان‌دار، و سخت‌پوستان می‌شود. در برخی موارد تابو فقط شامل قسمتی از بدن یا فضولات جانور می‌شود و در حالی که در موارد دیگر گیاهان، قارچ‌ها و حشرات را در بر می‌گیرد. غذاهای تابو در مواردی بر اساس قواعدی مدون شناخته می‌شوند و در موارد دیگر بستگی به ترکیب چند خوردنی با هم یا نحوه ذبح حیوان دارد. ریشه این احکام شرعی متفاوت است و در برخی موارد به دلیل سلامتی یا دلایل دیگر این دستورها صادر و در موارد دیگر به دلایل نمادین این ممنوعیت برقرار شده‌است. برخی خوردنی‌ها هم ممکن است در برخی مراسم خاص (مانند حج) یا در مراحل خاصی از زندگی (مثل زمان حاملگی) یا برای قشرهای خاصی از مردم (مانند روحانیان) ممنوع شده باشند: تارنمای ویکی‌پدیا
فرآورده ‌های مفید حیوانات: بسیاری از حیوانات فرآورده‌ ها و محصولات سودمندی در اختیار انسان قرار می‌دهند که از آن جمله می‌توان به تولید عسل و قهوه و رنگ قرمزدانه مکزیکی اشاره کرد: تارنمای خبرگزاری دانشجویان ایران
گران ‌ترین قهوه جهان = مشمئزکننده است، اما حقیقت دارد. مدفوع حیوانی به نام "زَبّادان" که تیره‌ای از گربه ‌سانان است به عنوان گران‌ترین قهوه جهان به فروش می‌رسد. هر کیلو از این قهوه حدود ۱۰۰۰ یورو قیمت دارد. سازمان حافظ حقوق حیوانات "پتا" هشدار داده که به خاطر سودآوری مدفوع این جانور، بسیاری از این حیوانات تنها به خاطر مدفوع‌شان به دام افتاده ‌اند
رنگ قرمزدانه مکزیکی = حشره قرمزدانه مکزیکی در مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و مرکزی زندگی می‌کند. از بدن این حشره که به‌ویژه از برخی انواع کاکتوس تغذیه می‌کند، رنگ قرمز "کارمین" به دست می‌آید. البته برای تولید یک کیلوگرم "کارمین" احتیاج به ۱۰۰ هزار قرمزدانه مکزیکی است. از رنگ قرمز "کارمین" از جمله در تهیه انواع شیرینی‌ها، سس‌های روی شیرینی و انواع تنقلات استفاده می‌شود
عسل = مهم‌ترین تولید زنبور عسل است. زنبور عسل برای تولید یک کیلوگرم عسل در شرایط عادی باید به سراغ سه تا چهار میلیون گل برود و مسافتی حدود چند بار دور کره زمین را بپیماید. در یک کندو در فصل تابستان حدود ۶۰ هزار زنبور تجمع می‌کنند
برخی از مواد شگفت انگیز حیوانی مورد مصرف در تغذیه ی انسان
مصرف "ملخ خوراکی" در عربستان سعودی: "ملخ" غذای لوکس سعودی هاست. با داغ شدن بازار فروش ملخ در استان "رابغ" عربستان، قیمت ملخ خوراکی به صورت بی سابقه‌ ای جهش یافت. صادرات این محصول زنده به استان های عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری، در افزایش بهای ملخ نقش داشته است. ملخ از طبیعت شکار شده و به صورت زنده به مشتریان عرضه می شود. ملخ در بازار کشورهای عربی فقط به صورت زنده عرضه می شود، زیرا فقط از این راه است که مشتری می تواند مطمئن شود ملخ ها با سم و یا حشره کش شکار نشده اند. روزنامه سعودی "المدینه" تأکید کرد، افزایش قیمت ملخ موجب شده است که در عربستان، کویت و برخی کشورهای شورای همکاری، فقط برخی از ثروتمندان در مناسبت هایی ملخ خوراکی را سر سفره خود ببینند. "ابوزید البقیلی" از صیادان و فروشندگان ملخ در کشورهای عربی می گوید: در عربستان ملخ غذا و دارو است؛ زیرا ملخ کپسولی است که از انواع درختان و گیاهان دارویی تغذیه کرده است. به گزارش بسیاری از تارنماها جایی بین تهران و قزوین نیز ملخ خوراکی پرورش می‌ دهند و آن را به کشورهای عربی صادر می‌کنند: تارنمای گزیده ای از
نوشتارها
گزارشات ویدیویی پیرامون مصرف ملخ خوراکی در برخی از کشورهای جهان: برای آگاهی بیشتر در مورد این گزارشات نگاه
کنید به بخش منابع و مآخذ
خوردن عنکبوت زنده توسط انجلینا جولی در کامبوج: آنجلینا جولی بازیگر و کارگردان ۴۱ ساله ی هالیوود در سفر به کامبوج برای افتتاح فیلم تازه ‌اش، نه تنها در پختن بلکه در "برنامه ی خوردن حشرات" شرکت کرد و از علاقه‌ اش به خوردن حشرات گفت. آنجلینا جولی با حضور در یک برنامه ی مستند, اقدام به خوردن یک عنکبوت کرد: تارنمای ایران ناز
حلزون خوراکی: یکی از گونه‌ های خوراکی حلزون (لیسَک)، اسکارگو نام دارد. خوراکی که از "حلزون اسکارگو" تهیه می‌شود به همین نام نیز خوانده می‌شود: تارنمای ویکی‌پدیا
مصرف حلزون، گوشت اسب و خرگوش در فرانسه: مردم فرانسه تقریبا پانصد میلیون حلزون در سال می خورند. فرانسوی ها به شدت از خوردن گوشت اسب و خرگوش استفبال می کنند و دیدن غذاهای این حیوانات در منوی رستوران های فرانسوی بسیار طبیعی است: تارنمای كوشان
 مصرف شیر و گوشت شتر در برخی از کشورهای جهان: شتر در ایران سابقه ی دیرینه دارد و ایرانیان از دیر باز، از گوشت و شیر شتر استفاده می کردند. در مورد مبدا و منشاء و تاریخ دقیق اهلی شدن شتر یک کوهانه عقاید و نظریه های متفاوتی وجود دارد، بعضی موطن اصلی شتر یک کوهانه را عربستان دانسته و معتقدند که این حیوان از عربستان ، به آسیای صغیر ، آفریقا ، و سپس به سایر نقاط جهان رفته است و بعضی دیگر موطن اصلی شتر را ایران دانسته اند . اما در مورد مکان اهلی شدن شتر های دو کوهانه ببشتر پژوهشگران معتقدند که شتر دو کوهانه در منطقه خراسان بزرگ ، مغولستان ، چین ، افغانستان و آسیای میانه بوده است... در کتاب اوستا، کتاب مذهبی ایرانیان پیش از اسلام ، مطالب زیادی درباره شتر ذکر شده و نگهداری و حمایت از شترتوصیه شده است. گوشت شتر در مقایسه با گوشت گاو میزان كمتری چربی، پروتئین و خاكستر دارد. پروتئین‌ های گوشت شتر فاقد اسید های آمینة ضروری نظیر تريپتوفان، والین، لیوسین و ایزولیوسین و همچنین اسید آمینة ی نیمه‌ ضروری هیستیدین است. گوشت شتر همچنین در مقایسه با گوشت سایر دام‌های اهلی، دارای سدیم بیشتر و پتاسیم كمتری است كه این امر با متابولیسم آب در بدن دام ارتباط مستقیم دارد. مقدار ویتامین ب كمپلكس و برخی عناصر معدنی نظیر فسفر و كلسیم آن بسیار زیاد است. باید افزود كه نسبت كلسیم فقط در عضلات ران زیاد است، اما نسبت آهن و روی در گوشت شتر كمتر از میزان آن در گوشت دام‌های اهلی دیگر است. گفتنی است که در فروردين ١٣٩١ در شهر مشهد ایران "اولين كنگره ی ملي شتر" برگزار شد و در آن پیرامون مسائل گوناگون تغذیه و پرورش شتر بحث و تبادل نظر شد و همین نگارنده در "رباعی شتر" سرود: در شهر مشهد، شمال ایران/ یک کنگره ی شتر گشودند - از شیر شتر و گوشت حیوان/ خوردند و بسی دعا نمودند
خوردن شیر شتر و سوسمار: در عربستان و برخی از کشورهای عربی پیشینه ای کهن دارد و حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی این چنین سروده است
به نانی تو سیری و هم گرسنه/ نه پیل و نه تخت و نه بار و بنه
زشیر شتر خوردن و سوسمار/ عرب را به جایی رسیده ست کار
که فر کیانی کند آرزو/ تفو بر تو ای چرخ گردون تفو: از حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی در شاهنامه ی بایسنقری در بخش نامه ی
رستم فرخزاد به سعد
مصرف گوشت الاغ در ایران و ترکیه: در بهمن ۱۳۹۱ برخی از پیتزا فروشی‌ها و رستوران‌ های بالای شهر کرمان در ایران آخرین مورد سوء استفاده کنندگان از اعتماد مردم و قالب کردن گوشت الاغ به جای گوشت گاو و گوسفند به کرمانی‌ها بودند: تارنمای تابناک/ گزارش ویدیویی پیرامون خوردن گوشت الاغ توسط مردم ترکیه: تارنمای یوتیوب
خوردن گوشت سگ و گربه در سوئیس: یک مدافع حقوق حیوانات در سوئیس مدعی شده است که حدود ۲۵۰ هزار سوئیسی به طور مرتب به عنوان وعده ‌غذایی گوشت سگ و گربه مصرف می‌کنند: تارنمای دویچه وله فارسی
خوردن گوشت سگ و گربه در"هانوی" پایتخت ویتنام: مسئولان در هانوی، پایتخت ویتنام از ساکنان این شهر خواسته‌اند که خوردن گوشت سگ را متوقف کنند، چرا که این کار به شهرت این شهر آسیب می‌زند و منجر به بیماری‌هایی مثل هاری می‌شود. کمیته ی مردم هانوی که یک اداره ی دولتی است گفته که خوردن گوشت سگ وجهه ی این شهر را به عنوان "پایتختی متمدن و مدرن" لکه ‌دار می‌کند. این اداره ی دولتی افزوده که مصرف این گوشت همچنین ممکن است باعث شیوع بیماری‌هایی مثل هاری و تب شالیزار (لپتوسپیروز) شود. ‌بیش از یک هزار فروشگاه در هانوی هنوز هم گوشت سگ می‌ فروشند. این اداره همچنین از ساکنان پایتخت ویتنام خواسته که خوردن گوشت گربه را هم متوقف کنند. گوشت گربه اگر چه محبوبیت کمتری در میان مردم ویتنام دارد اما گوشت آن هنوز هم در دسترس است. درخواست این کمیته این واقعیت را برجسته می‌کند که بسیاری از این حیوانات بی‌رحمانه کشته می‌شوند: تارنمای بی بی سی فارسی
شکار خرس قهوه ای برای مصرف گوشت آن در شهرستان کلاردشت ایران: روز چهارشنبه ۹۴/۴/۱۷ در بازرسی از درون کوله پشتی های دو نفر شکارچی ۲۵ کیلوگرم گوشت راسته و فیله خرس قهوه ای به همراه یک چاقو کشف و ضبط گردید. متهمین پس از دستگیری به پایین ارتفاعات منتقل شده و با دستور مقام قضایی جهت بازداشت موقت به کلانتری کلاردشت تحویل شدند: تارنمای تابناک
خوردن قورباغه در ژاپن: کشورهای آسیایی ید طولایی در خوردن آبزیان عجیب و غریب دارند. جانورانی که حتی شنیدن نام آنها هم با ترس همراه است چه برسد به دیدن آن ها در ظرف غذای مقابل خود. اما گویا ذائقه چشم بادامی ها در این مورد کاملا خاص و متفاوت است. بشنوید از رستورانی در ژاپن که جانوران دریایی را پخته و در مقابل مشترین خود قرار می دهد. سرآشپز در طول روز تنها 5 قورباغه را خواهد پخت، بنابراین باید از قبل سفارش خود را ثبت کرد. قورباغه بوسیله تزریق زهر فلج می شود و سپس براحتی پخته و زنده زنده در ظرف غذای مشتری قرار داده می شود. به گفته برخی از مشتری ها گوشت قورباغه
لذیذ و سبک است و مقدار چربی کمتری از سایر گوشت ها دارد: تارنمای باشگاه خبرنگاران
خوردن قورباغه در چین: خوراك قورباغه در رستوان های چین ارایه می شود و مردم باور جمعی شان این است كه كار درستی می كنند ، در صورتی که تغذیه طبیعی انسان بر اساس آناتومی بدن و فک و دهان و دندان و همچنین روده ها ثابت می کند که
انسان میوه خوار و گیاه خوار است نه گوشتخوار: تارنمای آپارات
گزارش ویدیویی پیرامون نوشیدن شراب مار و عقرب (کژدم) در ویتنام: برای آگاهی بیشتر در مورد این گزارش نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
خوردن گوشت تمساح: محمد العریفی، شیخ وهابی سعودی با نوشتن فتوای جدیدی در مورد حلال بودن خوردن تمساح و خزندگانی همچون مار دریایی باعث ایجاد جنجال بزرگی شد. وی برای توجیه صحت فتوای خود به یکی از آیات قرآن استناد کرد که در آن خداوند بر حلال بودن خوردن و صید جانداران دریایی تاکید کرده است.  انتشار فتوا  باعث جنجال زیادی شد، به طوری که برخی با نام بردن از نام حیواناتی همچون لاک پشت، جویای حلال بودن یا نبودن آن شدند و برخی دیگر با انتقاد از گفته‌های العریفی، نوشتند تمساح نه تنها حیوان دریایی نیست بلکه دو زیست است. چگونه آن را موجود دریایی به حساب آورده اید؟ و آیا خوردن لاک پشت نیز مانند تمساح جایز است: تارنمای خبرگزاری دانشجویان ایران
خوردن خوکچه هندی در کشور "پرو": بخش مهمی از غذای مردم پرو و برخی مناطق کوهستانی اکوادور را تشکیل می‌دهد خوکچه در منوی اکثر رستوران ‌های لیما و سایر شهرهای پرو یافت می‌شود. گوشت این جانور همچنین به ایالات متحده و آمریکا صادر می‌شود. در سال ۲۰۰۴ اداره پارک‌های شهرداری نیویورک، ارائه خوکچه هندی را در یک جشنواره اکوادوری در پارک کرونا قدغن کرد. گرچه ایالت نیویورک خوردن خوکچه را مجار می‌داند ولی شهر نیویورک آن را ممنوع کرده‌ است: تارنمای ویکی‌پدیا
نگارش و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
منابع و مآخذ
خوراک انسان: تارنمای ویکی‌پدیا/ غذای حیوانی: تارنمای خبرنامه/ خوردنی‌ های تابو: تارنمای ویکی‌پدیا/ فرآورده ‌های مفید حیوانات: تارنمای خبرگزاری دانشجویان ایران/ ملخ خوراکی: تارنمای گزیده ای از نوشتارها/ گزارشات ویدیویی پیرامون مصرف ملخ خوراکی در برخی از کشورهای جهان: تارنمای یوتیوب/ خوردن عنکبوت زنده توسط انجلینا جولی در کامبوج: تارنمای ایران ناز/ مصرف حلزون، گوشت اسب و خرگوش در فرانسه: تارنمای كوشان/ حلزون خوراکی: تارنمای ویکی‌پدیا/ مصرف شیر و گوشت شتر در برخی از کشورهای جهان: تارنمای گزیده ای از نوشتارها/ یادداشتی کوتاه پیرامون شیر و گوشت شتر: تارنمای گفتنی های تغذیه/ سروده ای از حکیم ابوالقاسم فردوسی  پیرامون خوردن شیر شتر و سوسمار: تارنمای گنجور/ مصرف گوشت الاغ در ایران و ترکیه: تارنما‌های تابناک و یوتیوب/ خوردن گوشت سگ و گربه در سوئیس: تارنمای دویچه وله فارسی/ خوردن گوشت سگ و گربه در"هانوی" پایتخت ویتنام: تارنمای بی بی سی فارسی/ شکار خرس قهوه ای برای مصرف گوشت آن در کلاردشت: تارنمای تابناک/ خوردن قورباغه در ژاپن: تارنمای باشگاه خبرنگاران/ خوردن قورباغه در چین: تارنمای آپارات/ گزارش ویدیویی پیرامون نوشیدن شراب مار و عقرب در ویتنام: تارنمای یوتیوب/ خوردن گوشت تمساح: تارنمای خبرگزاری دانشجویان ایران/ خوردن خوکچه هندی در پرو: تارنمای ویکی‌پدیا

۱۳۹۸ فروردین ۲۹, پنجشنبه

آگاهی هایی درباره ی "ملخ" و مهاجرت ها و حملات آن

Image result for ‫Wikipedia ملخ‬‎
برخی از ویژگی های ملخ
مَلَخ ‌ها جاندارانی از دودمان بندپایان رده ی حشرات، راسته ی راست ‌بالان و زیر راسته ی ملخی‌ها (کالیفرا) هستند. همه ی حشرات به وسیله ی پرواز  از خطر فرار می‌کنند، اما ملخ ها جهش نیز می‌کنند. این حشرات دارای پاهای جهنده در عقب بدن خود هستند و معمولاً می‌توانند ۱ متر یا بیشتر جهش کنند. ملخ ها دارای آرواره های قوی هستند و عموماً از گیاهان تغذیه می‌کنند. در طول فصل زادآوری (تولید مثل)، آن‌ها صداهای بلند از خود در می‌ آورند و این کار را به‌وسیله مالیدن اعضاء بدنشان به یکدیگر انجام می‌ دهند. ملخ ها بیشتر عمر خود را روی زمین می‌گذرانند اما قادرند بعد از جهش از روی زمین با قدرت پرواز کنند. چهار بال جلویی ملخ، ضخیم و محکم می‌باشد، اما بال های عقب ملخ، نازک و نیمه شفاف است و در طول پروازمثل یک
بادبزن می ‌شود
ویژگی های بدن ملخ
به گفته برخی از دانشمندان، ملخ، موجود عجیبی است که هر بخشی از اعضای بدن او، به حیوانی شبیه است: صورتش همچون صورت اسب، چشمانش مانند چشمان فیل، گردنش همانند گردن گاو، شاخک هایش چون شاخ های گوزن، سینه اش شبیه سینه شیر، شکمش مانند شکم کژدم، بال هایش چون بال های عقاب، ران هایش همانند ران های شتر، پاهایش همچون پاهای شترمرغ و دم او چون دم مار است. ملخ، دو زوج چشم مرکب و سه چشم بسیط دارد. چشم های مرکب او، از چهار هزار قسمت تشکیل شده و هر یک ساختمان مخصوص به خود را دارد و از مجموع آنها، چشم مرکب با دید واحد تشکیل می شود. سینه اش از سه حلقه و شکمش از ده حلقه شبیه به یکدیگر شکل گرفته است. ملخ دو جفت بال دارد. یک جفت از بال های او که در جلو او قرار دارد، سفت و سخت است و به صورت قابی است که در پرواز به کار نمی رود و کارش، تنها حفاظت از بال های ظریف پرواز است. رشد پاهای عقب ملخ زیاد است و به همین سبب، کمک خوبی برای جهش و پرش اوست
برخی از انواع مشهور ملخ
ملخ جهنده ی چمنزار: مثل تعداد زیادی از افراد فامیل ملخ، دارای پاهای عقبی بزرگ بوده که آن ‌ها را برای جهش و جَستن به کار می‌برد. در عین حال، ملخ جهنده ی چمنزار برخلاف بیشتر ملخ های دیگر قادر به پروار نیست، چرا که فاقد بال های مناسب برای پرواز است. این ملخ در اواخر پاییز می‌میرد. تخم های آن‌ در طول زمستان زنده می‌ماند و در بهار سال بعد نسل جدیدی از این ملخ ها را بوجود می‌آورد و بدین گونه نسل جدیدی از ملخ ‌ها وارد طبیعت می ‌شود
ملخ‌ ها ی صحرایی‏: نسبتا بزرگ‌ترند و جسم آنها قوی و طولشان به‌طور متوسط ۴۵ تا ۵۵ میلیمتر می‌رسد. بال آنها شفاف بوده و دارای لکه‌های تیره است اما زمانی که زمینه برای جفت‌گیری آنها مساعد می‌شود رنگ‌شان به زرد روشن تغییر می‌کند. ملخ‌ های ماده بعد از انجام عمل جفت‌گیری در یک مدت کوتاه شروع به تخم‌گذاری می‌کنند. ملخ صحرایی مشکلی برای کشاورزان ایران، به‌خصوص در استان‌های جنوبی بوده است. دستجات این ملخ که مبداء تشکیل آن کشورهای آفریقایی، عربستان، هند و پاکستان بوده هر‌چند سال یک‌بار باغات و مزارع این مناطق را مورد تهدید جدی قرار می‌دهند. از آنجا که این آفت از سمت عربستان از خلیج فارس عبور کرده و خود را به سواحل جنوبی ایران می‌رساند، به آن «ملخ دریایی» می‌گویند که در برخی از سال‌ها نیز از طرف جنوب شرقی سیستان (هندوستان و پاکستان) مزارع ایران را مورد حمله قرار می‌دهند. از طرف دیگر چون موطن اصلی این نوع ملخ مناطق بیابانی قاره آفریقاست، به آن «ملخ صحرایی» نیز می‌گویند. بشر ملخ دریایی را قرن‌ها قبل از میلاد می‌شناخته؛ به‌طوری که در کتیبه‌های باستانی به آن اشاره شده است . در مواقع هجوم سبب قحطی و ویرانی می‌شود. به هنگام طغیان و مهاجرت از تمام گیاهان حتی پوست درختان می‌خورد. در بین درختان سنجد را ترجیح می‌دهد و در حالت طغیانی هر نوع سرسبزی و پوشش گیاهی موجود در مسیر از جمله گیاهان زراعی شامل انواع علوفه، غلات، صیفی‌جات و سبزیجات، گیاهان مرتعی و انواع درختان مثمر و غیرمثمر را کاملا از بین می‌برد
ملخ‌ های مراکشی: یکى از مهم‌ترین گونه‌های ملخ‌هاى زیان‌آور در ایران و بسیارى از مناطق جهان است. انتشار این حشره در نقاط خشک و نیمه‌خشک شامل کشورهاى مراکش، جزایر قنارى، تونس، الجزایر، اسپانیا، پرتغال، جنوب فرانسه، جنوب ایتالیا، شبه‌جزیره بالکان، قبرس، ترکیه، سوریه، عراق، اردن، ایران، افغانستان، جمهورى آذربایجان، ارمنستان و ترکمنستان گزارش شده و به‌عنوان کانون ملخ مراکشى نام برده مى‌شود. بدن آنها دارای رنگ خاکی مایل به زرد و لکه‌های خاکستری است. بال‌های عقبی‌شان بی‌رنگ و شفاف بوده و ساق پای جفت سوم آن ها زرد کاهی است.
ملخ های ایتالیایی: این ملخ تقریبا در اکثر نقاط کشورهای اروپایی و آفریقای شمالی و خاورمیانه دیده می‌شود. بر‌خلاف ملخ صحرایی و مراکشی، مهاجرت آن ها در مسافت‌های کوتاه است. تنها در بعضی از سال‌ها به‌دلیل تغییرات جوی و خشک شدن پوشش گیاهی در کانون ‌های دائمی، به مزارع مجاور که زراعت آبی دارند حمله می‌کنند و خسارت می‌زنند. ملخ ایتالیایی در ایران به‌نام «ملخ بومی» نیز مشهور است. این ملخ تقریبا در تمام مناطقی که ملخ مراکشی وجود دارد شایع است
ملخ های آسیایی مهاجر: از دیگر انواع ملخ هستند که اگرچه تعداشان فراوان است اما قدرت تهاجم ندارند
ملخ خوراکی: به گزارش تارنمای مشرق "ملخ" غذای لوکس سعودی هاست. با داغ شدن بازار فروش ملخ در استان "رابغ" عربستان، قیمت ملخ خوراکی به صورت بی سابقه‌ ای جهش یافت. صادرات این محصول زنده به استان های عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری، در افزایش بهای ملخ نقش داشته است. ملخ از طبیعت شکار شده و به صورت زنده به مشتریان عرضه می شود. ملخ در بازار کشورهای عربی فقط به صورت زنده عرضه می شود، زیرا فقط از این راه است که مشتری می تواند مطمئن شود ملخ ها با سم و یا حشره کش شکار نشده اند. روزنامه سعودی "المدینه" تأکید کرد، افزایش قیمت ملخ موجب شده است که در عربستان، کویت و برخی کشورهای شورای همکاری، فقط برخی از ثروتمندان در مناسبت هایی ملخ خوراکی را سر سفره خود ببینند. "ابوزید البقیلی" از صیادان و فروشندگان ملخ در کشورهای عربی می گوید: در عربستان ملخ غذا و دارو است؛ زیرا ملخ کپسولی است که از انواع درختان و گیاهان دارویی تغذیه کرده است. به گزارش بسیاری از تارنماها جایی بین تهران و قزوین نیز ملخ خوراکی پرورش می‌ دهند و آن را به کشورهای عربی صادر می‌کنند
ملخ بادمجانی (ملخ شکم بادمجانی): گونه های مختلفی از ملخ ‌های بومی در استان چهارمحال و بختیاری ایران روی گیاهان مرتعی و محصولات کشاورزی فعال می باشند. مهمترین گونه‌ای که در سالهای اخیر افزایش جمعیت داشته ملخ بادمجانی یا ملخ شکم بادمجانی است. این حشره دارای یک نسل در سال است. زمستان‌گذرانی بصورت تخم بوده و فعالیت آفت از نیمه اسفند شروع و تا اواخر خرداد سال بعد بطول می انجامد. این ملخ دارای پنج سن پورگی است. حشره پلی‌فاژ بوده و دامنه ی میزبانی حداقل ۴۰ گیاه مرتعی از خانواده های مختلف گیاهی را دارد. تغییرات ناگهانی دما هنگام تفریخ تخم‌ها در اسفند‌ماه و بارندگی‌های مستمر روی پوره ها از عوامل تأثیر‌گذار در کاهش آفت هستند. مهم­ترین دشمنان طبیعی آفت، شامل سار، گنجشک، کلاغ، لارو سوسک ها، برخی از زنبور ها و مگس‌ها می باشند
برخی از گروه های بزرگ ملخ
ملخ های بالدار مهاجر آسیایی آفریقایی از خانواده ی ملخ های جهنده ی صدادار هستند. آن ها در گروه های بزرگ زندگی می‌کنند. بزرگ‌ ترین گروه ملخ ها که تاکنون ثبت شده، در سال ۱۸۷۵ در نبراسکا (یکی از ایالت‌ های غرب میانه آمریکا) دیده شده، که حدود بیش از ۱ هزار میلیارد ملخ بالدار در کنار هم وجود داشته‌ است
مهاجرت دسته‌ جمعی ملخ ‌ها
هنگامی است که رفتار ملخ‌ها به حالت طغیانی درمی‌آید. علت این امر بالا رفتن میزان بارندگی سالیانه پس از یک دوره ی خشکسالی است، که بالا رفتن سروتونین در مغز ملخ‌ها موجب تحریک تولید مثل بالای آن ها می‌شود. این جمعیت برای پیداکردن غذا دست به مهاجرت دسته‌جمعی می‌زنند که با حمله به مزارع زیان‌های زیادی وارد می‌کنند. تشکیل دسته‌های بزرگ ملخ تابعی از شرایط آب‌ و هواست و در برخی از سال‌ها و برخی مناطق رخ می‌دهد. علت تشکیل این دسته‌ها و نحوه پیش‌بینی آن هنوز به خوبی روشن نیست
حمله ی‌ ملخ ها به ایران
بنا بر گزارش تارنمای بی بی سی در روز ۱۸ آوریل ۲۰۱۹ برابر با ۲۹ فروردین ۱۳۹۸ سازمان خوار و بار جهانی(فائو) اعلام کرد که به علت حمله ی‌ ملخ ها وضعیت ایران در حال حاضر از زرد به نارنجی تغییر کرده است. این به این معناست که حمله ی‌ ملخ‌ ها و گستردگی آن می‌تواند آسیب جدی به باغ‌ها و مزارع وارد کند. بنا بر گزارش‌ها، در روزهای اخیر دسته بزرگی از ملخ‌ها بعد از بارندگی‌ها به ایران آمده و ۶ استان را درگیر کرده‌اند. این ملخ‌ها از نوع صحرایی یا دریایی هستند که از خطرناک‌ ترین نوع ملخ هستند و با باد‌های مرطوبی که از شبه‌جزیره ی عربستان به سمت ایران در جریان است آمده‌اند و به زمین ‌های زراعی خوزستان، بوشهر، فارس، هرمزگان، جنوب کرمان و سیستان و بلوچستان حمله کرده‌اند. این ملخ‌ها با توجه به قدرت پروازی بالا، ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر در روز را طی می‌کنند که در صورت وزش باد موافق، می‌توانند روزانه ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر طی مسافت داشته باشند. خبرگزاری ایرنا گزارش کرده که ملخ‌ های صحرایی به سه هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی و مراتع "چابهار " نیز حمله کرده‌اند. بر اساس اسناد و گزارش‌ها، آخرین حمله ی‌ گسترده ی ملخ ‌ها به ایران به سال ‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۴۲ باز می‌گردد که خسارات بسیاری نیز به همراه داشت
تهیه و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
منابع و مآخذ
ملخ: تارنمای ویکی‌پدیا/ برخی از ویژگی های بدن ملخ: تارنمای بیتوته/ برخی از انواع مشهور ملخ: تارنمای گوگل/ تحقیق درباره ی ملخ و انواع آن: تارنمای دانش‌/ ملخ خوراکی: بسیاری از تارنماها/ ملخ غذای لوکس سعودی هاست: تارنمای مشرق/ ملخ بادمجانی: تارنمای حشرات ایران/ برخی از گروه های بزرگ ملخ: تارنمای ویکی‌پدیا/ مهاجرت دسته‌ جمعی ملخ ‌ها: تارنمای ویکی‌پدیا/ حمله ی‌ ملخ‌ها: تارنمای بی بی سی
*
گزیده ای از نوشتارها
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
=============

۱۳۹۸ فروردین ۲۶, دوشنبه

نکاتی در مورد "زنبور" و انواع "خطرناک" آن

برخی از ویژگی های زنبور
زنبور جانوری متعلق به دسته ی حشرات و از راسته ی پرده‌ بالان است. در جهان بیش از ۲۰٬۰۰۰ گونه زنبور وجود دارد. زنبورها گردهٔ گل‌ها را جمع ‌آوری می‌کنند. این حشره را در همه جای دنیا بجز قطب جنوب می‌ توان یافت. با وجود این که این حشرات نیش دردناکی دارند ولی از جایگاه بالایی نزد انسان‌ برخوردار هستند. دلیل این جایگاه به احتمال زیاد بخاطر سودمندی در گرده‌ افشانی و تولید عسل و همچنین شهرت آن‌ها به عنوان موجودی کوشا می ‌باشد… برخی از زنبورها زندگی اجتماعی دارند. این به آن معنی است که آن‌ها در گروه‌ های سازمان یافته زندگی می‌کنند. زنبور عسل گونه‌ ای از زنبورهاست که زندگی اجتماعی دارد. زنبورهای عسل در محلی بنام کندو زندگی می‌کنند... در اندونزی لارو زنبور عسل را با برنج می خورند. به این صورت که با نارگیل رنده شده مخلوط و سپس در برگ موز پیچیده و در بخار آب می‌پزند: تارنمای ویکی‌پدیا
*
Tarantula Hawk, Southeastern Colorado P1270150b.jpg
زنبور رتیل‌ خوار
نوعی زنبور وحشی عنکبوتی است که رتیل شکار می‌کند. طول بدن آن‌ تا ۵ سانتی‌متر می‌رسد و بنابراین از درازجثه ‌ترین
زنبورهای وحشی هستند: تارنمای ویکی‌پدیا
حشرات معمولا منفورترین نوع حیوانات در جهان هستند و هیچ کس از آن ها خوشش نمی آید. ظاهر چندش آور و صداهای آزار دهنده باعث شده کمتر کسی هم نشینی با آن ها را دوست داشته باشد. به علاوه، برخی گونه ها مانند زنبور نیز نیش دردناکی دارند و می توانند انسان ها را آزار دهند. مواردی که به آن اشاره شد، دلایل خوبی برای دوری جستن از حشرات هستند. اما در این میان، افرادی نیز وجود دارند که به نوعی متفاوت در این رابطه رفتار می کنند. «زنبور رتیل خوار»، یکی از این گونه ها در میان زنبورهای صحرایی به شمار می رود. این حشره بیشتر در ایالت نیو مکزیکوی آمریکا یافت می شود و رنگی روشن دارد. نیش زنبور رتیل خوار تنها بر روی عنکبوت های بزرگ تاثیرگذار نیست و می تواند انسان ها را نیز به شدت آزار دهد. نیش این حشره، دومین نیش دردناک در میان تمام حشرات است. به همین دلیل، هیچ کس به آن نزدیک نمی شود. با این حال، مردی تصمیم گرفت طعم نیش زنبور رتیل خوار را بچشد + گزارش ویدیویی در مورد مردی که طعم نیش "زنبور رتیل خوار" را تجربه کرد: تارنمای خبرنامه رکنا
*
IC Ichneumon.JPG
زنبور های عقربی
نام یک تیره از خانواده ی کژدم ‌زنبور واران است. رده ی زنبورهای عقربی یا زنبور های کژدمی تنها حاوی زیرردهٔ میکروسراتوپس است و میکروسراتوپس نام یک زیرخانواده از راسته ی پرده‌بالان است: تارنمای ویکی‌پدیا
*
Poecilopompilus.jpg
زنبور وحشی عنکبوتی
تیره‌ ای از راسته ی پرده ‌بالان هستند. این تیره دارای ۶ زیرخانواده است که مجموعا" ۵۰۰۰ گونه دارد. زنبورهای وحشی
عنکبوتی در سرتاسر جهان پراکنده هستند: تارنمای ویکی‌پدیا
*
زنبورک های عرق خوار یا زنبورک های نوشنده ی تعرقات بدن
بنا بر گزارش تارنمای بی بی سی در روز۱۰ آوریل ۲۰۱۹ برابر با ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ : "پزشکان در تایوان در چشم یک زن تایوانی چهار زنبور کوچک پیدا کرده‌اند. این اولین باری است که چنین اتفاقی در تایوان گزارش می‌شود. این زن ٢٨ ساله در حال کندن علف‌های دور مزار یکی از نزدیکانش بود که زنبورها وارد چشمش شدند. خانم هی ابتدا تصور کرد که باد گرد و خاک را وارد چشمش کرده، اما بعد از ساعت‌ها چشم‌هایش همچنان دردناک و متورم بود و به بیمارستان مراجعه کرد. دکتر هنگ چی تینگ، از بیمارستان فویین، گفت وقتی این حشرات  ۴ میلی‌متری را از چشم خانم هی خارج می‌کرد شوکه شده بود. خانم هی از بیمارستان مرخص شده و انتظار می‌رود کاملا بهبود یابد. زنبورهای کوچکی که در چشم این زن نشستند از گونه ی‌ زنبورهای عرقخوار بوده‌اند. این زنبورها گاهی برای نوشیدن تعرقات بدن افراد روی آنها می‌نشینند، همچنین تحقیقی در دانشگاه کانزاس نشان داده که آنها اشک انسان را هم به خاطر پروتئین موجود در آن می‌نوشند. دکتر هنگ گفت خانم هی شانس آورد که چشم‌هایش را نمالید، چرا که این کار ممکن بود باعث شود زنبورها تحریک شوند و چشم او را بگزند": تارنمای بی بی سی

تهیه و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
همچنین نگاه کنید به
بزرگترین و خطرناک ترین زنبورهای ایران
هفت نکته از زندگی زنبور‌ها
زنبورهای بی‌عسل
تفاوت زنبور عسل و زنبور وحشی
مردی ۶۱ ساله در غرب استان گیلان، بر اثر نیش زنبور وحشی (زنبور هفت گز) جانش را از دست داد
*
گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.com/2019/04/blog-post_15.html
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
=========

۱۳۹۸ فروردین ۱۹, دوشنبه

پارک های مشهور جهان


پارک ملی " یلو استون " واقع در ایالات متحده ی آمریکا نخستین پارک ملی جهان محسوب می‌گردد
پارک ها در فرهنگ واژه ها و نوشتارها
پارک = واژه ی فرانسوی - باغ وسیع پردرخت که گردش و شکار و جز آن را بکار است: لغت نامه ی دهخدا
پارک = تفرجگاهی باغ ‌مانند با محوطۀ وسیع و پُر درخت: فرهنگ فارسی عمید
پارک = اگرچه ایجاد فضاهای سبز عمومی در ایران، قدمتی به عمقِ تاریخِ فرهنگِ این سرزمین دارد و اوج نمایش آن، در چهارباغ اصفهانِ صفوی پدیدار می شود؛ اما واژه ی "پارک" نخستین بار در دوره ی قاجار و در عصر ناصرالدین شاه به دایره ی واژگان شهرنشینی ایران وارد شد: تارنمای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
پارک شهری = که با نام های دیگری مانند پارک شهر، پارک شهرداری، پارک عمومی و باغ شهری هم شناخته می‌شود، هر نوع پارکی است که در شهرها و دیگر مناطق شهرداری ساخته می‌شود تا امکانات تفریحی و فضای سبز برای ساکنان و بازدید کنندگان آن شهر یا منطقه فراهم کند. ساخت و نگهداری پارک های عمومی با دولت است و معمولاً دولت محلی عهده‌دار این کار است؛ اما گاه طبق قرارداد، امور فوق به شرکت ‌های خصوصی سپرده می‌شود. مشخصات و امکانات مشترک پارک‌های عمومی شامل زمین‌های بازی، باغ، مسیرهای پیاده‌روی، امکانات ورزشی، امکانات بدن سازی، رستوران، محوطه، آبنما، سرویس بهداشتی، دریاچه، قایق، اسکله، حوض، امکانات پیک نیک و مانند آن است: دانشنامهٔ ویکی‌پدیا
پردیس ها، باغ ها و پارک ها = در پاسارگاد نخستین پایتخت ایران باستان/ نوشتاری از همین نگارنده. برای آگاهی بیشتر در مورد این  نوشتار نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
مشهورترین پارک های ایران
پارک امین الدوله: عصر ناصرالدین شاه قاجار از مؤثرترین ادوارِ شکل گیریِ حیات مدنیِ نوین در ایران است. ارتباطات گسترده با غرب، دنیای بکر و سنتی ایرانی را دستخوش تحولاتی شگرف کرد؛ از جمله این تغییرات در معماری و شهرسازی رخ داد که شاخصه اصلی آن تمایل به الگو برداری از سبک فرنگی بود. در این دوره، فضاهای نوینی در شهر پدید آمد که از همان زمان در مدارک، اسناد و نقشه ها «پارک» نامیده شدند؛ از «پارک امین الدوله» در اسناد مختلف، به عنوان نخستین پارک تهران یاد شده است. نخستین پارک تهران، دارای تفاوت هایی با اصالت باغ ایرانی بوده که موجب متفاوت نامیده شدن این فضاها، از همان زمان قاجار شده است؛ پارک قاجاری، مانند بسیاری از اجزای دیگرِ معماری و شهرسازی دوره قاجار، دارای خصوصیات التقاطی بوده و مفهومی میانی و برآمده از پارک فرنگی و باغ ایرانی است.
پارک اتابک یا باغ اتابک: باغ و بنایی بود در محله ی اعیان‌ نشین تهران قدیم که به خواست میرزا علی‌ اصغر خان اتابک مشهور به "اتابک اعظم"، صدراعظم توانمند قاجاریه برای اقامت شخصی بر پا شده بود. دلیل اصلی مشهور شدن این باغ به واقعه ی پارک اتابک در دوران مشروطه باز می‌گردد
پارک های اصفهان: شهربازی رؤیاهای اصفهان به عنوان پارک بازی سالانه میزبان تعدادی گردشگر می‌باشد. مرکز شهر (سیتی سنتر) اصفهان مرکز رفاهی معروف‌ترین مرکز گردشگری رفاهی تجاری این شهر می‌باشد. شهربازی سرپوشیده هم در این مجموعه است. پارک جنگلی صفه در دامنه کوه صفه یکی از پارک‌های جنگلی با امکاناتی نظیر سینما و بولینگ و تله کابین است. پارک جنگلی ناژوان از معروف‌ ترین پارک ‌های جنگلی اصفهان است که از امکاناتی نظیر باغ پرندگان. خزندگان و پروانه‌ها و آکواریوم برخوردار است. پارک ابی ابسار بزرگترین مجموعه ابی در سپاهان شهر است. همچنین آکواریوم اصفهان در پارک جنگلی ناژوان به عنوان اولین تونل آکواریوم ایران در نوروز سال ۱۳۹۵ افتتاح شد و در آن انواع ماهی‌ها و آبزیان وجود دارد. باغ جوان بوستان مشتاق پارک سپاهان شهر باغ غدیر باغ فدک کوه نخودی کوه قایمیه پارک رجایی (بوستان هشت بهشت) شهربازی‌های ملک‌شهر آبشار صفه و … از معروف‌ ترین مکان‌های تفریحی دیگر اصفهان است
پارک شهر رشت (باغ محتشم): قدیمی ‌ترین پارک رشت و دارای دو بخش مکانیزه و باغ می‌باشد. قدمت باغ محتشم که امروزه پارک اصلی شهر رشت می‌باشد، به دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار می‌رسد. مالک و بانی اصلی این پارک اکبر خان بیگلربیگی از مالکان و متمولان طراز اول ایران در عصر ناصری و اجاره دار گمرکات شمال ایران بود. معروف است که غرس نهال ‌های این پارک که امروزه درختان تنومندی شده‌اند و نیز خیابان کشی و احداث عمارت تابستانی واقع در آن که معروف به عمارت کلاه فرنگی است، همگی تحت نظارت شخص اکبر خان صورت پذیرفته‌ است
پارکِ شَهْر تهران: قدیمی‌ ترین پارک شهر تهران است. این پارک در منطقه ی ۱۲ در مرکز تهران در محدوده ی خیابان ‌های خیام و فیاض‌بخش قرار دارد. تاریخ تأسیس این پارک به سال ۱۳۳۹ باز می‌ گردد. مساحت این پارک تقریباً ۲۵ هکتار است و ۸ در ورودی دارد. درون این پارک: موزه صلح تهران، آکواریم پارک شهر تهران، استخر، ورزشگاه، کتابخانه و سایت پرنده نگری وجود دارد
پارک آزادی یا پارک شهر شیراز: نام یکی از قدیمی‌ترین بوستان‌های شیراز، است که در سال ۱۳۴۵ در زمینی به وسعت بیش از ۲۰۰ هزار متر مربع در شمال شیراز ساخته شد. این بوستان به عنوان بزرگترین مرکز بوستان شیراز شناخته می‌شود. این بوستان دارای امکاناتی چون تالار اجتماعات، خانه ی فرهنگ، تالار نمایش، شهر بازی، غرفه‌ های خوراکی، لانه ی پرندگان، دریاچه ی مصنوعی و آب نماهای زیبا می ‌باشد
بوستان ملت یا پارک ملت (پارک شاهنشاهی): بوستان بزرگی در شهر تهران است که از شرق به خیابان ولی‌عصر، از جنوب به بزرگراه نیایش، از غرب به مجموعهٔ ورزشی انقلاب و از شمال به ساختمان مرکزی صدا و سیما محدود می‌شود. این بوستان از سال ۱۳۴۵ در زمان پادشاهی محمد رضاشاه پهلوی در شمال شهر تهران ساخته شد و پیش از انقلاب ۵۷ پارک شاهنشاهی نامیده می‌ شد
پارک ساعی (بوستان‌ ساعی): یکی از بوستان‌ های عمومی تهران است که با مساحتی حدود ۱۲ هکتار در خیابان ولیعصر و در منطقه ی ۶ شهرداری تهران واقع شده ‌است. محل این پارک در سال ۱۳۲۴ توسط مهندس کریم ساعی درخت‌کاری شد و در اختیار وزارت کشاورزی وقت قرار گرفت. سرانجام ایده طراحی اصلی پارک در دهه ۴۰ شکل گرفت و این پارک در سال ۱۳۴۲ با طراحی حسین محجوبی ساخته شد. تکمیل مراحل طراحی و ساخت پارک بین سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۲ ادامه یافت
پارک جنگلی نور (پارک سعیدی آشتیانی): که با الحاق رستم رود به شهر نور اکنون در داخل شهر نور قرار گرفته‌ است. این پارک در سال ۱۳۵۱ با همت حسین سعیدی آشتیانی، بنیانگذار پارک ‌های جنگلی در ایران، طراحی و احداث گردید. پارک جنگلی نور با مساحت ۳۶۰۰ هکتار، بزرگترین پارک جنگلی طبیعی در خاورمیانه است. ورودی غربی پارک جنگلی نور از جادهٔ اصلی نور به محمودآباد جدا می ‌شود و سردری سنگی با پوشش چوبی دارد. این پارک به دلیل دسترسی مناسب به جادهٔ ساحلی نور، نزدیکی به شهرهای محمودآباد، نور، و آمل مورد استفادهٔ مردم شهر های مجاور و مسافران است
فهرست نام برخی دیگر از پارک های مشهور ایران
پارک شهر گرگان - پارک شیرین کرمانشاه - پارک شیرسنگی یا بوستان شیرسنگی همدان. برای آگاهی بیشتر در مورد این فهرست نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
مشهورترین پارک های جهان
پارک ملی یلو استون: یک پارک ملی واقع در ایالات متحده ی آمریکا و ایالت ‌های وایومینگ، مونتانا و آیداهوست. این پارک در ۱ مارس ۱۸۷۲ به وسیله ی کنگره ی آمریکا و به عنوان یک پارک ملی در ایالت وایومینگ بنا نهاده شد و سپس به ایالت‌های مونتانا و آیداهو گسترش یافت. این پارک نخستین پارک ملی جهان محسوب می‌ گردد و شهرتش را مدیون حیات وحش و ویژگی‌ های انرژی زمین‌ گرمایی خود و به ‌خصوص آبفشان الد فیتفول است. این پارک ملی دارای اکوسیستمهای متنوعی است ولی جنگل‌های کوهستانی اکوسیستم غالب را شکل می‌دهد
هاید پارک: از بزرگترین پارک های شهر لندن و یکی از پارک های سلطنتی این شهر است. هاید پارک توسط دریاچهٔ سرپنتاین به دو نیم می‌شود. هاید پارک به همراه باغ کنسینگتون ۲۵۳ هکتار مساحت دارد و همواره مرکز برگزاری تظاهرات‌ مختلف بوده است
پارک ملی اوزارک در جنوب ایالت میزوری در آمریکا: میزوری از ایالت‌های غرب میانه آمریکا و مرکز آن جفرسون ‌سیتی است. میزوری از نظر منابع طبیعی بسیار غنی می‌باشد. جنگل ملی مارک توین و "پارک ملی خوش منظره و تماشایی اوزارک" در جنوب این ایالت گسترده شده‌ است که بسیار مورد بازدید دوستداران طبیعت از سرتاسر آمریکا قرار دارد. این پارک بر نیمه شمالی رشته‌ کوه اوزارک در جنوب ایالت میزوری واقع شده ‌است. برای آگاهی بیشتر در مورد این پارک و منطقه ی خوش منظره و تماشایی اوزارک نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
پارک ملی بَنف: نام قدیمی ‌ترین پارک ملی در کشور کاناداست. این پارک ملی در میان رشته‌کوه راکی در نزدیکی شهر بنف در استان آلبرتای کانادا واقع شده‌ است. پارک ملی بنف به عنوان یکی از پر بازدید ترین پارک ‌های ملی جهان شناخته می‌شود. پارک ملی بنف به همراه سه پارک ملی دیگر به نام‌ پارک ملی جاسپر، پارک ملی کوتنی و پارک ملی یوهو تحت عنوان پارک‌ های رشته کوه راکی در میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیده‌ است
پارک مرکزی نیویورک: نام پارک بزرگ و معروفی است که در مرکز منهاتن و در میان مراکز تجاری شهر نیویورک قرار دارد. پارک مرکزی نیویورک، اولین پارک مُدرن در تاریخ ایالات متحدهٔ آمریکا محسوب می‌شود که در سال ۱۸۵۷ میلادی توسط فردریک لو اولمستد و همکار انگلیسی اش کالورت واکس طراحی و افتتاح شد. وسعت این پارک حدود ۳۴۲ هکتار است که به شکل مستطیل در قلب منطقه منهاتن واقع شده‌است و دارای دریاچه‌هایی به وسعت جمعاً ۶۰/۷ هکتار می‌باشد.
سالیانه ۲۵ میلیون نفر از این پارک بازدید می‌کنند
پارک ملی سئوراکسان: این پارک بزرگ در شمال خاوری کشور کره جنوبی قرار دارد، مساحت آن بیش از ۴۰۰ کیلومتر مربع است و به ستون فقرات کره مشهور است
پارک ملی کروگر: در لیپوپوی آفریقای جنوبی و در امتداد مرز موزامبیک در شرق، زیمبابوه در شمال، و در مرز جنوبی رودخانه ی تمساح قرار دارد
پارک ملی بند امیر: در ولایت بامیان افغانستان است. ﺩﺭ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﺎﺭﻙ ﻣﻠﻲ ﺑﻨﺪ ﺍﻣﻴﺮ ﺷﺶ دریاچه ی طبیعی ﻛﻮﭼﻚ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ : ﺑﻨﺪ ﺫﻭﺍﻟﻔﻘﺎﺭ، ﺑﻨﺪ ﭘﻮﺩﻳﻨﻪ، ﺑﻨﺪ ﭘﻨﻴﺮ، ﺑﻨﺪ ﻫﻴﺒﺖ، ﺑﻨﺪ ﻗﻨﺒﺮ، ﻭ ﺑﻨﺪ ﻏﻼﻣﺎﻥ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ . ﺁﺏ ﻫﺮ ﻳﻚ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ دریاچه ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺩﺭﻩ ﺳﺮﺍﺯﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺁﺑﺸﺎﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺒﺎ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍند. ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﺤﺪﻭﺩﻩ ﭘﺎﺭﻙ ﻣﻠﻲ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﻗﺮﻳﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ . ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﭘﺎﺭﻙ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺍﻟﻴﻪ ﺑﻨﺪ ﻫﻴﺒﺖ ﻳﻚ ﺑﻨﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﻗﺪﻣﺖ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﺻﺪ ﺳﺎﻝ ﻣﻲ ﺭﺳﺪ ﻭ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ‏« ﻣﺰﺍﺭ ﺑﻨﺪ ﺍﻣﻴﺮ‏» ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ
فهرست نام برخی دیگر از پارک های مشهور جهان
پارک هرمان مشهورترین پارک عمومی شهر هیوستون در ایالت تگزاس - پارک گورکی در شهر مسکو - پارک بی های از اماکن تفریحی کشور چین در پکن - پارک ‌های توکیو. برای آگاهی بیشتر در مورد این فهرست نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
تهیه و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
منابع و مآخذ
پارک در لغت نامه ی دهخدا: تارنمای پارسی ویکی/ پارک در فرهنگ فارسی عمید: تارنمای واژه‌ یاب/ واژه ی "پارک" و پارک امین الدوله: تارنمای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی/ پارک شهری: تارنمای ویکی‌پدیا/ پردیس ها، باغ ها و پارک ها در پاسارگاد نخستین پایتخت ایران باستان: نوشتاری به زبان انگلیسی از همین نگارنده/ پارک اتابک یا باغ اتابک: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک های اصفهان: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک شهر رشت (باغ محتشم): تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک شهر تهران: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک آزادی یا پارک شهر شیراز: تارنمای ویکی‌پدیا/ بوستان ملت یا پارک ملت (پارک شاهنشاهی): تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ساعی (بوستان‌ ساعی): تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک جنگلی نور (پارک سعیدی آشتیانی): تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک شهر گرگان: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک شیرین کرمانشاه: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک شیرسنگی همدان: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی یلواستون: تارنمای ویکی‌پدیا/ هاید پارک: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی اوزارک در جنوب ایالت میزوری در آمریکا: تارنمای ویکی‌پدیا/ منطقه ی خوش منظره و تماشایی اوزارک (به زبان انگلیسی): تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی بَنف: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک مرکزی نیویورک: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی سئوراکسان: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی کروگر: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ملی بند امیر: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک هرمان هیوستون در تگزاس: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک گورکی در شهر مسکو: تارنمای تور روسیه/ پارک بی های در پکن: تارنمای ویکی‌پدیا/ پارک ‌های توکیو: تارنمای ویکی‌پدیا/
*
همچنین نگاه کنید به
مجموعه ی بناهای مشهور جهان
*
گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.com/2019/04/blog-post_8.html
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
===============

۱۳۹۸ فروردین ۱۶, جمعه

دژها یا قلعه های مشهور جهان


دروازه ی قلعه ی رودخان
دژها یا قلعه ها در فرهنگ واژه ها
دژ = قلعه و حصار (برهان/ غیاث/ آنندراج) - کوت (یادداشت مرحوم دهخدا) - رواق - دهلیز - کاشانه - کوشک - بالاخانه (ناظم الاطباء): لغت نامه ی دهخدا
دژ = قَلعه یا دِژ یک ساختمان مستحکم بود که در طول سده‌ های میانی توسط نجیب ‌زادگان در اروپا و خاورمیانه ساخته می ‌شده‌ است.: دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا
پیشینه ی تاریخی دژ یا قلعه
قلعه یا قَلَّة برج و بارویی است به شکل دایره در صغد - صغد حصنی است در کوه کنعان در جرمق (روستایی در جنوب کشور لبنان) - این حصن را صغت یا صغد خوانند. در اینجا طایفه ای از فرنگیان بنام دلویه می زیستند. ملک ظاهر رکن الدین بیبرس صالحی آنان را محاصره و قلعه را فتح کرد و مردم آن را کشت و در میان آن برجی مدوّر بنا کرد که ارتفاع آن ۱۲۰ ذراع و قطر آن ۷۰ ذراع بود و آن را قلعه یا قَلَّة نامید
قلعه به عنوان یک نو آوری اروپایی، در سده‌های نهم و دهم، پس از سقوط امپراتوری کارولنژی و در نتیجه ی تقسیم قلمرواش میان مالکان شخصی و شاهزاده‌ ها، ریشه گرفت. این نجیب‌ زادگان قلعه‌ها را برای کنترل مناطق پیرامون خود بنا نهادند، و آن‌ ها را دارای ساختارهایی هم تدافعی و هم تهاجمی‌کردند؛ چنین ساختمان‌ هایی پایه‌ ای را ایجاد کردند که نجیب ‌زادگان را قادر می‌ساخت همان ‌طور که در مقابل دشمنان مقاوم می ‌بودند، برنامه‌ های تهاجمی خویش را پیاده کنند. اگرچه خاستگاه نظامی دژها اغلب در بررسی‌ های علمی این مکان‌ها مورد تأکید قرار می‌گیرد، اما این ساختمان‌ ها همچنین به عنوان مرکز فرماندهی و نشانه ی قدرت نیز به کار می‌ رفتند. قلعه‌ های شهری برای کنترل مردم محلی و راه ‌های مهم حمل و نقل مورد استفاده قرار می‌گرفتند؛ قلعه ‌های روستایی نیز اغلب در کنار عواملی مانند آسیاب ‌ها و زمین ‌های حاصل‌خیزی ساخته می‌ شدند که برای زندگی در اجتماع مناسب بودند. بسیاری از قلعه‌ها در اصل از گل و چوب ساخته شده بودند، اما بعدها با کمک سنگ قدرت تدافعیشان افزایش یافت. قلعه ‌های اولیه اغلب از امکانات دفاعی طبیعی و عوارضی مانند برج ‌ها استفاده می‌کردند، و بر روی یک برجک دفاعی مرکزی استوار بودند. در اواخر سده ی ۱۲ و اوایل سده ی ۱۳ پدافند قلعه‌ ها به پیشرفتی علمی دست یافت
مشهورترین دژها یا قلعه ها
دژ بهمن؛ در شاهنامه ٔ فردوسی دژ استوار و سربرکشیده و طلسم شده ٔ بددینان و بتکده ٔ آنان بود. این دژ بر کنار دریاچه ٔ چیچست قرار داشت و کیخسرو آن را گشود. نخست فریبرز پسر کیکاوس و لشکری نیرومند به پای دژ رفتند، اما ناگهان زمین چنان گرم شد که سنانها و زره ها بر افروخته و سرخ گشت و مردان جنگی در میان زره سوختند. پهلوانان یک هفته گرد دژ گشتند که درش را پیدا کنند و نیافتند و نومید بازگشتند. آنگاه کیخسرو با گیو و گودرز به گشودن دژ رفتند. کیخسرو نامه ای نوشت پر از آفرین و ستایش خداوند و نام خود در آن یاد کرد و گفت که به فرمان خداوند به گشودن دژ آمده است و آن را بر نیزه ای بست و به گیو داد تا به دژ اندازد. گیو نیزه را بر دیوار دژ افکند، و چون نیزه به دیوار فرو رفت، دیوار با صدایی رعد وار شکاف بر داشت و روی هوا تیره شد. به فرمان کیخسرو دژ را تیرباران کردند و پس از آنکه دیوان بسیار کشته شدند، هوا روشن گشت و در دژ پدیدار شد و ایرانیان به درون رفتند و آنجا را ویران ساختند و آذرگشسب را به جای آن ساختند
کُهَن دِژ ‌ها در ایران: کهن دژ نام مکان ‌ها یا بناهای تاریخی متعددی است از جمله ۱ - کهن دژ نام چند قلعه و شهر قدیم از جمله نیشابور در استان خراسان (فرهنگ فارسی معین) ۲ - سارویه یا کهن دژ نام بنایی بسیار کهن در اصفهان است که در کنار پل شهرستان و در کناره ی شمالی زاینده رود قرار دارد ۳ - قلعه بهستان یا کهن دژ در استان زنجان در شهرستان ماه‌ نشان واقع می‌ باشد. قدمت این دژ به دوره ی مادها و هخامنشیان بر می‌ گردد. این دژ با شماره ی ثبت ۱۴۵۸ به نام قلعه ی بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده ‌است ۴ - کهن ‌دژ که در استان یزد، واقع شده‌ است/ ارگ طبس یا کهن‌ دژ طبس: در استان خراسان جنوبی، شهرستان طبس واقع شده ‌است. این ارگ در زمین لرزه ی طبس (۱۳۵۷) ویران شد ولی فعلاً به همان صورت دست نخورده باقی مانده ‌است. گفته می‌شود این ارگ راه‌ های زیر زمینی به خارج از قلعه داشته که سواری با اسب از داخل آن عبور می ‌کرده است ۵ - نارین قلعه یا نارنج قلعه، قلعه‌ای باستانی در شهر نائین در استان اصفهان است که از آن به عنوان دژ کهن یا کهن دژ شهر استفاده می ‌شده است. این بنا درست در مرکز بافت تاریخی شهر نائین و بین محله‌ های قدیمی یعنی باب‌المسجد، کلوان، نو آباد واقع شده ‌است و قدیمی‌ترین بنای شناخته شده در بافت تاریخی شهر نائین است/ نارنج قلعه، قلعه‌ای باستانی در شهرستان میبد است و قدمت آن به روایتی به ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد ۶ - کهنز نام بخشی در شهرستان شهریار (غرب استان تهران) است که در قدیم به علت وجود قلعه ی بزرگ قدیمی درآن منطقه کهن دژ نامیده می‌ شد
قلعه ی شاهان دشت ( ملک بهمن)  در لاریجان: قلعه ی شاهان دشت به “ملکه ی قلاع” و “ملک بهمن” مشهور است این قلعه از قلعه‌ های عظیم البرز و ایران است که در ۹۶ کیلومتری جاده هراز، روستای وانا، بخش لاریجان شهرستان آمل و مشرف به قریه شاهان دشت و در ۶۵ کیلومتری جنوب آمل قرار دارد. قدمت آن را بیش از ۳۰۰۰ سال تخمین می‌زنند.. از دلایل دیگر عمر دراز این قلعه آتشکده ‌ای در بیرون قلعه است که تقریباً در ۲۰۰۰ متری آن قرار دارد که از نظر سبک معماری همانند معماری دژ ملک بهمن می‌باشد. بنای قلعه بر روی صخره‌ای حدود ۲۲۰ متر بالاتر از سطح اراضی شاهاندشت از لاشه سنگ‌های بزرگ و کوچک و ملات گچ و ساروج ساخته شده که به صورت طبقه طبقه و شامل اتاق‌ها و قسمت‌های مختلف ساختمانی است. این اثر با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه متعلق به حکام پادوسبانیان است که به رویان، نور، کجور و رستمدار حکومت داشتند
سارویه یا کهن دژ یا تپه ی اشرف: نام بنایی بسیار کهن در اصفهان است که در کنار پل شهرستان و در کناره شمالی زاینده رود قرار دارد. این بنا کتابخانه بزرگی بوده ‌است که در آن کتاب‌های فراوانی نگهداری می ‌شده ‌است. سارویه در حمله ی اعراب به ایران ویران گردید و اکنون تنها بقایای آن به صورت تپه ‌ای باقی ‌مانده ‌است که بنام «تپه اشرف» معروف است. ابن رسته در قرن سوم هجری دربارهٔ سارویه چنین می ‌نویسد: در شهر جی بنای کهنه‌ای به شکل قلعه وجود داشته ‌است موسوم به ساروق یا سارویه. چون این بنا بسیار کهنه ‌است نمی‌توان بانی آن را معلوم کرد و گویند قبل از طوفان نوح ساخته شده ‌است
قلعه ی دِیرِ گچین: کاروانسرای دِیرِ گچین، یکی از بزرگ‌ترین کاروانسراهای ایران، بر سر راه جاده ی تاریخی ری به قم در مرکز پارک ملی کویر قرار دارد. ویژگی‌های منحصربه ‌فرد این اثر باعث شده آن را «مادر کاروانسراهای ایران» بنامند. دیر گچین در بخش مرکزی شهرستان قم، ۸۰ کیلومتری شمال شرقی شهر قم (کیلومتر ۶۰ بزرگراه گرمسار)، و ۳۵ کیلومتری جنوب غربی ورامین واقع شده ‌است. این بنا را به‌خاطر داشتنِ گنبدی از جنس گچ دیر گچین نامیده‌اند، اما اکنون چنین گنبدی در بنا وجود ندارد. بنای کاروانسرا مربوط به دوره ساسانی است و آن را در دوران سلجوقیان، صفویان، و قاجاریان مرمت و بازسازی کرده‌اند. شکل کنونی آن متعلق به دوران صفویه است. این کاروانسرا در راه باستانی ری به اصفهان مشهور به «راهِ دیر» قرار دارد. در پی تغییر جاده تهران به قم از راهِ دیر به مسیر حسن‌آباد در زمان امین‌السلطان، دیر گچین متروکه شد و افراد محلی از آن برای نگهداری دام استفاده بردند. ساختمان دیر گچین به‌صورت چهار ایوانیِ دورهٔ سلجوقی است و حدود ۱۲٫۰۰۰ متر مربع وسعت دارد... در اطراف کاروانسرای دیر گچین تعدادی بنا به ‌صورت مجموعه وجود دارد؛ مانند دو آب‌انبار در پشت ضلع غربی و نزدیک به حمام، یک کوره آجرپزی، یک آب‌بند و قبرستانی در ضلع جنوب غربی است که روی قبرهایش را با آجر پوشانده ‌اند. در ۵۰۰ متری شرق کاروانسرا، بنایی خشتی ‌گلی از دورهٔ قاجار وجود دارد که به‌شکل قلعه است و فقط یک دروازهٔ ورودی دارد
دژ ایزد خواست یا قلعه ی ایزد خواست: یکی از آثار تاریخی استان فارس مربوط به دوره ی ساسانیان است و در ۷ کیلومتری شمال ایزدخواست و در ۷۵ کیلومتری شمال آباده واقع شده‌است. این دژ باستانی را که با نام‌های دیگری همچون قلعه ی سرسنگ یا قلعه کهنه نیز می‌خوانند در شرق جاده ی اصفهان به شیراز قرار دارد. این دژ همسانی بسیاری به ارگ بم کرمان دارد
دژ لمبسر یا لمسر: که در شمال شهر قزوین و در منطقه ی الموت در شمال شرقی شهر رازمیان واقع شده‌است و قدمت آن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد و در دوره ی سلجوقیان مورد استفاده ی گسترده قرار گرفت. این قلعه از مهم‌ترین پایگاه‌ های اسماعیلیان پس از دژ حسن صباح (قلعهٔ الموت) می‌باشد و در بخش الموت غربی در شهرستان قزوین واقع شده ‌است. این قلعه ابعادی در حدود ۴۸۰ متر در جهت شمالی-جنوبی و ۱۹۰ متر در جهت شرقی-غربی دارد. پس از فتح قلعه لمسر، حسن صباح، کیا بزرگ امید را به حکومت بزرگترین قلعه اسماعیلیان نزاری در الموت غربی، منصوب کرد. لمسر در زبان طبری به معنای «روی بوته» است
قلعهٔ الموت یا دژ الموت (مقرّ یا قلعهٔ حسن صباح): یکی از قلاع تاریخی ایران است. دژ الموت در منطقه ی الموت قزوین شمال شرقی روستای گازرخان (قصر خان) قرار دارد. موقعیت قلعه بر فراز صخره ‌ای به بلندی ۲۱۶۳ متر از سطح دریا می ‌باشد. صخره‌های پیرامون قلعه که رنگ سرخ و خاکستری دارند، در جهت شمال شرقی به جنوب غربی کشیده شده ‌اند. این دژ به عنوان پایگاه مرکزی فعالیت حسن صباح بنیادگذار حکومت نزاریه اسماعیلیان (حشاشین) و دیگر رهبران آن‌ها به ‌شمار می‌رفت. به دلیل شرایط سخت جغرافیایی، این دژ از دسترسی خلفای بغداد و سپاهیانشان به دور بود و دستیابی بر آن بسیار سخت. امروزه بخش بزرگی از برج و باروی این بنای سترگ ویران شده ‌است
دژ رودخان یا قلعه ی حسامی: نام قلعه‌ای است متعلق به دوره ی سلجوقیان که بر فراز ارتفاعات جنگلی شهرستان فومن در روستای رودخان ساخته شده و ۲٫۶ هکتار مساحت و ۶۵ برج و بارو و دیواری به طول ۱۵۰۰ متر دارد. دژ رودخان در ۳۰ کیلو متری شهر فومن است. برخی کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله عرب‌ ها به ایران دانسته ‌اند. در دورهٔ سلجوقیان این قلعه تجدید بنا شده و از پایگاه‌ های مبارزاتی اسماعیلیان الموت بوده ‌است. بر روی کتیبه سردر ورودی قلعه که اکنون در موزهٔ گنجینهٔ رشت نگهداری می‌ شود، درج شده که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام ‌الدین فومنی (مظفر السلطان)، تجدید بنا شده ‌است. مظفر السلطان، فرمانروای بیه‌پس (سرزمین های بخش غربی گیلان در غرب سفید رود) اولین قدرت منطقه ‌ای بود که از اطاعت از صفویان سرپیچی کرد، و قلعه ی رود خان را بازسازی کرد تا از آنجا به مقاومت بپردازد ولی موفقیتی به دست نیاورد و به دربند گریخت و نهایتاً دستگیر و در تبریز اعدام شد
فهرست نام برخی دیگر از قلعه های مشهور ایران
قلعه ی سنگی چهریق مربوط به هزاره ی اول قبل از میلاد و در نزدیکی روستای چهریق علیا در ۲۵ کیلومتری شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی ایران - قلعه ی هرمز واقع در جزیره ی هرمز در استان هرمزگان در جنوب ایران - قلعه ی شهرنو یا شهر نو نام محله ای در تهران بود و در این محله، مجموعه‌ ای از روسپی‌خانه‌ ها و میخانه ‌ها قرار داشت. قلعه ی شهر نو، ابتدا به دستور محمد علی شاه قاجار و برای اسکان خانوادهٔ شاه ساخته شد و با نام محله ی قجرها مسما گشت. در آن زمان این محله در بیرون از شهر تهران آن زمان قرار داشت. اواخر حکومت احمد شاه قاجار به جهت احداث دروازه قزوین، «دروازه» نامیده شد و این محل که خارج از دروازه قزوین قرار داشت به تدریج به مأمن خلاف کاران بدل گشت. در اواسط دهه ی شصت، این مکان که به صورت نیمه ویرانه درآمده بود بطور کامل تخریب شد. بعدها در این محل پارکی به نام بوستان رازی ساخته شد و امروزه پارک و فرهنگسرای رازی، در محدوده ی شهرنو و خیابان جمشید ساخته شده و خیابان جمشید بطور کامل از نقشه حذف شده ‌است - قلعه ی شهرآباد واقع در ورودی جاده ی قدیم قلعه ی ‌نو خرقان است که احتمالاً قدمت آن به اوایل دوره ی قاجاریه برمی گردد.  برای آگاهی بیشتر در مورد این فهرست نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
قلعه ی اگسکوف: که در جزیره فین در دانمارک واقع شده و جایی که امروزه دیده می‌شود، توسط فرانتس بروکن‌هوس در سال ۱۵۵۴ تکمیل شد. چند سال پیش از آن تاریخ، فرانتس با آن تین‌هوس، که ملک اصلی را از پدر و مادرش به ارث برده بود، ازدواج کرده بود در آن روزها، ناآرامی سیاسی، اصلاحات و دشمنی کنت باعث شده بود که بسیاری از زمین‌ داران خانه‌ های خود را به شکل قلعه ‌هایی با استحکامات مناسب بسازند. در این میان فرانتس بروکن‌هوس نیز استثنا نبود. او دژ خویش را در وسط یک دریاچه با زیربنایی از پشته‌ های تنه درختان بلوط ساخت.
قلعه ی وینزِر (ویند سور): در شهر وینزر (ویند سور) انگلستان قرار دارد. تاریخ بنای قلعه به زمان ویلیام اول بر می ‌گردد. مساحت قلعه ۴۵٬۰۰۰ متر مربع است. قلعه ی وینزر بزرگترین قلعه ی دنیا محسوب می‌ شود. این قلعه به همراه کاخ باکینگهام، محل اقامت ملکه الیزابت دوم و خانواده ی سلطنتی بریتانیاست. ملکه بیشتر آخر هفته‌ های خود در را آنجا سپری می‌ کند
دژ دین بین فو در شمال غربی ویتنام: دین بین فو نام شهری در شمال غربی ویتنام است. این شهر مرکز استان دین بین است و بیشتر به‌ خاطر نبرد دین‌بین‌فو در جریان نزاع‌ های جنگ اول هندوچین شناخته می‌شود… از ژوییه ۱۹۵۳ فرانسوی ها با انتخاب دژ دین بین فو در مرز لائوس - ویتنام سعی کردند تا ضمن تقویت نیرو های خود، مانع رسیدن قوای کمکی به ویتنامی ها شوند و در۲۰ تا ۲۲ نوامبر ۱۹۵۳ نیز تا حد زیادی به هدف خود رسیدند به طوری که قوای شمالی ویتنام مهاجم به لائوس به کلی تار و مار شد. اما از ۳۰ نوامبر با رسیدن قوای ژنرال جیاپ به نزدیکی دژ دین بین فو روند مبارزه تغییر کرد. فرانسوی‌ ها به سمت دژ عقب نشستند و نظاره ‌گر تقویت قوای جیاپ شدند در حالی که کاملاً مطمئن بودند تصرف دژ مذکور به دلیل ارتفاعی که از نقاط اطراف داشت ممکن نیست. در مارس ۱۹۵۴پس از آن که قوای جیاپ به همراه توپ‌ هایشان به اطراف دژ دین بین فو رسیدند فرانسوی‌ ها بالاخره خطر را جدی دیدند. (اقدام جیاپ در رساندن آذوقه، مهمات و توپ‌ های سنگین به پای دژ دین بین فو از جمله شاهکارهای نظامی محسوب می‌شود) سرانجام پس از هشت هفته دژ دین بین فو به دست جیاپ سقوط کرد و دنیا با بهت و حیرت شاهد اسارت هزاران سرباز فرانسوی به دست ویتنامی‌ها شد
دژ شَهْسَواران: نام دژی تاریخی در سوریه است. این دژ گاهی با نام دژ کِرْکْ یا دژ کردان هم نامیده می‌شود و در زمان حملات صلیبیون مرکز فرماندهی شوالیه‌ های مالت بود. ساختمان اولیه آن در ۱۰۳۱ میلادی برای امیر حلب بنا شده بود. این دژ در سال ۲۰۰۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد
فهرست نام برخی دیگر از قلعه های مشهور جهان
قلعه ی آلکازار در سگوبیا ی اسپانیا - قلعه بودیوم در ساسکس شرقی در انگلستان - قلعه ی نورمن (برج سفیدنورمنی، برجک دفاعی برج لندن) که تمام استفاده‌ های قلعه شامل پدافند شهر، منطقه مسکونی، و یک پناه‌گاه در زمان بحران را شامل می‌شود - قلعه ی گیسورس در فرانسه - برجک دفاعی قلعه وینسنس در سده ۱۴ که نزدیک برج‌ های پاریس و بالای دیوار حایل قلعه قرار دارد و این دیوار ویژگی ‌های رایج معماری قلعه را نشان می‌دهد - قلعه ی چاتئائوبریانت در سده ۱۳ در فرانسه - قلعه ی کائرلوروک در اسکاتلند - قلعه ی پرتچستر به عنوان بهترین دژ رومی بر فراز آلپ شناخته شده ‌است - قلعه ی رایزینگ در سال ۱۱۳۸ در انگلستان ساخته شد و به عنوان یک شاهکار به حساب می‌آید - قلعه ی پادرن در پرتغال -  قلعه ی هارلش در ولز که حاصل آموخته‌های ادوارد اول از جنگ‌های صلیبی می‌باشد - قلعه ی کوپرتینو در ایتالیا - قلعه ی مالبورک در لهستان - قلعه‌های کوهستانی مانند قلعه ی مونت‌ سگور در فرانسه - قلعه ی سربرنیک در بوسنی - قلعه ی لیدز در انگلستان -  قلعه ی بائوکس در فرانسه.  برای آگاهی بیشتر در مورد این فهرست نگاه کنید به بخش منابع و مآخذ
تهیه و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری
*
منابع و مآخذ
دِژ در لغت نامه ی دهخدا: تارنمای پارسی ویکی/ قَلعه یا دِژ: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه یا قَلَّة: تارنمای پارسی ویکی/ قلعه به عنوان یک نو آوری اروپایی: تارنمای ویکی‌پدیا/ دژ بهمن؛ تارنمای پارسی ویکی/ کُهَن دِژ ‌ها در ایران: تارنمای گزیده ای از نوشتارها/ قلعه ی بهستان یا کهن دژ در استان زنجان: تارنمای ویکی‌پدیا/ ارگ طبس یا کهن‌ دژ طبس: تارنمای ویکی‌پدیا/ نارین قلعه یا نارنج قلعه: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی شاهان دشت ( ملک بهمن)  در لاریجان: تارنمای گزیده ای از نوشتارها/ سارویه یا کهن دژ یا تپه ی اشرف: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی دِیرِ گچین: تارنمای ویکی‌پدیا/ دژ ایزدخواست: تارنمای ویکی‌پدیا/ دژ لمبسر یا لمسر: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعهٔ الموت یا دژ الموت: تارنمای ویکی‌پدیا/ دژ رودخان یا قلعه ی حسامی: تارنمای ویکی‌پدیا/ فهرست نام برخی دیگر از قلعه های مشهور ایران - قلعه سنگی چهریق: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه هرمز: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی شهرنو: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی شهرآباد: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی اگسکوف: تارنمای ویکی‌پدیا/ قلعه ی وینزِر: تارنمای ویکی‌پدیا/ شهر دین بین فو: تارنمای ویکی‌پدیا/ سقوط دژ دین بین فو به دست ژنرال جیاپ: تارنمای فرهنگی راسخون/ دژ شَهْسَواران: تارنمای ویکی‌پدیا/ فهرست نام و تصاویر برخی از قلعه های مشهور جهان: تارنمای ویکی‌پدیا/

۱۳۹۸ فروردین ۱۴, چهارشنبه

ده (۱۰) "والِریَن" در عرصه ی تاریخ و سیاست و دانش و هنر




صحنه ی چیرگی شاپور یکم بر والرین، امپراتور روم
والِریَن امپراتور روم: که از سال ۲۰۰ تا پس از سال ۲۶۰ زندگی کرد، از سال ۲۵۳ تا ۲۶۰ امپراتور روم بوده ‌است. در سال ۲۶۰ شاپور یکم پادشاه ساسانی در نبرد ادسا، والرین امپراتور، سناتورها و سربازان وی را اسیر کرد. شاپور به افتخار این پیروزی دستور حک پیکره‌ای عظیم در دل کوه مهر (رحمت) در نقش رستم داد که وی را پیروزمندانه نشسته بر اسب نشان می‌دهد در حالی که امپراتور فروتنانه در برابر وی زانو زده‌ است.
پس از غلبه ی شاپور یکم ساسانی بر ارمنستان، وی به انتاکیه یورش برده و آنجا را تصرف می ‌کند. والرین، امپراتور روم، پسرش را به غرب فرستاده و خود برای مقابله با ایرانیان راهی شرق می ‌شود. وی به سال ۲۵۷ موفق به باز پس‌گیری انتاکیه شده ولی دو سال بعد پیش از مواجهه با شاپور در اثر طاعون بسیاری از لژیون های خود را از دست می ‌دهد و در نهایت چندی بعد (در اواخر سال ۲۵۹ یا اوایل ۲۶۰) در نبرد ادسا (محلی در ترکیه فعلی و شمال انتاکیه) در کشور خود از شاپور شکست
خورده، اسیر و در نهایت کشته می‌ شود
Madatov.jpg
والرین گریگوریویچ مَدَدوف با نام اصلی رُستُم ماداتیان (زاده ۱۷۸۲ - درگذشته ۴ سپتامبر ۱۸۲۹) شاهزاده ارمنی ‌تبار روسی و سپهبد ارتش امپراتوری روسیه بود. به سال ۱۸۲۶ م. ایران به قره ‌باغ حمله کرد، که نقطهٔ شروع جنگ ایران و روس (۱۸۲۶ تا ۱۸۲۸) بود. مددوف به تفلیس شتافت تا فرماندهی نیرو هایی را بر عهده گیرد که موظف بود قوای ایران را عقب براند. قوای ۲٬۰۰۰ نفری مددوف لشکر تازه‌ تأسیس ۱۰٬۰۰۰ نفری فرمانده ایرانی امیر خان سردار را در کنار رود شامخور (زَکَم) ‏شکست داد و گنجه را در ۵ سپتامبر بازپس گرفت. با شنیدن خبری مبنی بر آن که ولیعهد ایران عباس میرزا از محاصرهٔ شوشی دست کشیده و به سمت گنجه در حرکت است، نیروهای بیشتری تحت فرماندهی ایوان پاسکویچ از راه رسیدند تا با همراهی قوای مددوف نیرویی به تعداد ۸٬۰۰۰ تن تحت فرماندهی پاسکویچ تشکیل دهند. آن‌ها در نزدیکی گنجه به نیروهای ایرانی رسیدند و آن ‌ها را مجبور به عقب‌نشینی به آن سوی رود ارس نمودند. والرین گریگوریویچ مَدَدوف به علت بیماری تنفسی درگذشت و در گورستان تیخوین به خاک سپرده شد
Абаковский.jpg
والرین آربا کوفسکی (۵ اکتبر ۱۸۹۵ – ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۱) مخترع اهل امپراتوری روسیه (اکنون لتونی) آئروواگن را ساخت که خودروی ریلی پرسرعتی بود که با موتور هواپیما و پروانه و به منظور جابجایی سربازان شوروی ساخته شده‌ بود. در ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۱، گروهی به سرپرستی فیودور سرگیف برای آزمایش آئروواگون با آن از مسکو به تولا رفتند. همه چیز به خوبی پیش رفت اما در هنگام بازگشت، آئروواگون از ریل به پایین افتاد و همه سرنشینان آن از جمله آرباکوفسکی ۲۵ ساله کشته شدند
Walerian Borowczyk.jpg
والریَن بروفچیک (۲ سپتامبر ۱۹۲۳ – ۳ فوریه ۲۰۰۶) کارگردان، فیلم‌نامه ‌نویس و طراح پوستر اهل لهستان بود.  بروفچیک را نابغه‌ ی پورنوگرافی نیز خوانده‌اند. پورنوگرافی یا هرزه‌ نگاری تجسم و نمایش بی‌ پرده از رفتار جنسی با هدف هیجان، تحریک یا ارضای جنسی است که در قالب‌های مختلف از جمله کتاب، عکس، مجسمه، نقاشی، فیلم و مجله ارائه می‌شود
Russia-Army-OF-9-2013.svg
ژنرال کنت والرین زبوف: در شهریور ۱۱۷۵ (سپتامبر ۱۷۹۶ میلادی)، سپاه روس به فرماندهی ژنرال کنت والرین زبوف، به نیروهای ژنرال گودوویچ که قبلاً به دربند اعزام گردیده بود، پیوست و قلعه‌های دربند، باکو و تالش را تصرف نموده بر تمام سواحل غربی دریای خزر از مصب رود کر و ارس مسلط شد. سپس ژنرال زبوف از جلگه شیروان و از کنار ساحل، وارد دشت مغان شد و از رود ارس گذشت. دسته دیگری از سپاهیان روس، لنکران را اشغال کردند لذا آذربایجان و رشت مورد تهدید قرار گرفتند. آقا محمد خان قاجار برای سرکوب آنان عازم قفقاز شد اما هنوز به آنجا نرسیده بود که در ۱۹ آبان ۱۱۷۵ (نهم نوامبر ۱۷۹۶) میلادی، کاترین دوم تزار روسیه درگذشت و پس از او پل اول بر تخت حکومت نشست و با تغییر سیاست‌ها توسط او، ارتش روسیه خاک اشغال شده ایران و حتی گرجستان را ترک گفتند.سپس آقا محمد خان با حمله به تفلیس و فتح آن شهر، گرجستان را ضمیمه ی ایران و شورشیان طرفدار روس را قتل عام کرد
Centranthus angustifolius.JPG
والرین کاذب: نام یک گیاه از تیره ی آقطیان است. آقطیان یا تیره ی شوند تیره ‌ای از خواجه ‌باشی ‌سانان است به صورت علفی یا درختچه ‌ای، و دارای گل ‌های دو تایی بر روی دم گل بلند
GardenValerian.jpg
والرین کاذب قرمز:  نام یک گونه ازگیاه  والرین کاذب است
Wallerian degeneration in cut and crushed PNS nerve.jpg
والرین دژنرسانس: به معنای مجموعه ی فرایندها و واکنش‌ها در قسمت تحتانی یک آکسون به هنگام آسیب است، به ‌طوری‌که آکسون آن ناحیه (جزء پایین) به تدریج ازبین می‌ رود. اولین بار دانشمندی به نام والر به تفسیر چنین فرایندی از آکسون صدمه دیده از قسمت انتهایی آن پرداخت، به همین دلیل مراحل تغییرات آکسونی به دنبال ضایعه آن به نام او معروف است. این فرایند در دستگاه عصبی مرکزی و  در دستگاه عصبی محیطی اتفاق می افتد

والرین آفیشیالیس یا سنبل الطیب یا علف گربه: گیاهی است که بوته ای استوار و چندساله دارد و در اروپا و بخش ‌هایی از آسیا می ‌روید. دارای ریشه ‌ای کوتاه و بوته‌ ای با ارتفاع بین ۵۰ تا ۱۵۰ سانتی ‌متر می‌باشد. ریشهٔ این گیاه در طب سنتی ایران دارای ارزش دارویی است و از آن به عنوان آرام‌ بخش اعصاب، خواب آور، ضد تشنج، درمان افسردگی، هضم‌کننده غذا و ضد دل‌ پیچه استفاده می‌شود. نام علف گربه برای این گیاه ناشی از ویژگی آن است که گربه ‌ها را به خود جذب می ‌کند و نوعی اثر روان گردان در آن‌ ها دارد. این خاصیت به دلیل وجود آکتینیدین در عصارهٔ این گیاه است که به فرومون ‌های بدن گربه شباهت دارد
Valerian and the City of a Thousand Planets.jpg
والرین و شهر هزار سیاره:  یک فیلم فرانسوی در سبک علمی–تخیلی اکشن حماسی به نویسندگی و کارگردانی لوک بسون است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به دین دی‌هان، کارا دلوین، کلایو اوون، ریحانا و کریس وو اشاره کرد. والرین و شهر هزار سیاره در تاریخ ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۷ در ایالات متحده به نمایش در آمد
تهیه و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
منابع و مآخذ
والِریَن امپراتور روم: تارنمای ویکی پدیا/ والرین گریگوریویچ مَدَدوف: تارنمای ویکی پدیا/ والرین آربا کوفسکی: تارنمای ویکی پدیا/ والریَن بروفچیک: تارنمای ویکی پدیا/ ژنرال کنت والرین زبوف: تارنمای ویکی پدیا/ والرین کاذب: تارنمای ویکی‌پدیا/ والرین کاذب قرمز: تارنمای ویکی‌پدیا/ والرین دژنرسانس: تارنمای ویکی‌پدیا/ والرین آفیشیالیس یا سنبل الطیب: تارنمای ویکی‌پدیا/ والرین و شهر هزار سیاره: تارنمای ویکی‌پدیا/

۱۳۹۸ فروردین ۸, پنجشنبه

آشنایی با برخی نامداران جهان: ۲۲ - "والری" ها ی آنجا و اینجا

Valéry Giscard d’Estaing 1978.jpg
والِری ژیسکار دِ ستَن (زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۹۲۶ در کوبلِنتس، آلمان) او در دانشگاه پلی‌تکنیک پاریس تحصیل کرد و در وزارت دارایی فرانسه مشغول به کار شد. در ۱۹۵۶، درحالی‌که تنها ۲۷ سال داشت، به‌ عنوان نمایندهٔ پارلمان فرانسه انتخاب شد و در همان سال عضو کابینهٔ فرانسه شد. مدتی بعد از آن، به‌عنوان عضو هیئت نمایندگی فرانسه در سازمان ملل متحد حضور پیدا کرد تا اینکه در ۱۹۶۲ توسط ژنرال دوگل به وزارت دارایی منصوب شد. او در تجدید سازمان اقتصاد فرانسه که بر اثر جنگ جهانی دوم به‌ شدت آسیب دیده بود نقش مهمی ایفا کرد، اما تدابیر ضدتورمیِ او باعث افزایش مخالفت‌ ها از جانب مقامات مالی و کارگری فرانسه شد و برکناری او از سِمَتش را در ۱۹۶۷ در پی داشت. با روی کار آمدن ژرژ پمپیدو، او بار دیگر وزیر دارایی فرانسه شد و این سِمَت را تا هنگام مرگِ پمپیدو در ۱۹۷۴ در اختیار داشت. ژیسکار دستن در انتخابات ۱۹ مهٔ ۱۹۷۴ بر فرانسوا میتران پیروز شد و به ‌عنوان بیستمین رئیس ‌جمهور فرانسه و سومین رئیس‌ جمهور از جمهوری پنجم انتخاب شد. او برخلاف اکثر کشورهای غربی، بازی‌های المپیک ۱۹۸۰ مسکو را تحریم نکرد و حتی خود در این سال به شوروی رفت و در ورشو با لئونید برژنف دیدار کرد. همچنین، او رابطهٔ نظامی فرانسه با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی را که از سال ۱۹۶۶ و به دستور دوگل قطع شده بود دوباره برقرار کرد. در سال ۱۹۷۹م/ ۱۳۵۷ش روح‌الله خمینی به فرانسه رفت و مدتی در آنجا سکونت گزید. ژیسکار دستن در این مدت پیام محرمانهٔ جیمی کارتر را به روح‌الله خمینی رساند و همچنین میزبان کنفرانسی در گوادلوپ بود که رهبران چهار قدرت اروپایی در آن جمع شده بودند و تصمیماتی دربارهٔ نظام پهلوی اتخاذ کردند. ژیسکار دستن جوان ‌ترین رهبر فرانسه بعد از ناپلئون بناپارت به‌حساب می‌آید و نهایتاً در سال ۱۹۸۱ از رقیب پیشن خود، فرانسوا میتران، شکست خورد و دورهٔ ریاست‌جمهوری‌اش به پایان رسید. والری ژیسکار دستن در سن ۹۳ سالگی پیرترین رئیس ‌جمهور پیشین فرانسه است که در قید
حیات می ‌باشد

والری نیکلایویچ کوباسوف (زاده ۱۷ دی ۱۳۱۳ /  ۷ ژانویه ۱۹۳۵) کیهان‌نورد و مهندس روسی است. وی در دو ماموریت فضایی سایوز-۶ و سایوز-۱۹ به عنوان مهندس پرواز، و در ماموریت سایوز-۳۶ به عنوان فرمانده عملی
ات به مدار زمین پرواز کرده‌است. وی همچنین عضو تیم مهندسی و توسعه ایستگاه فضایی میر بوده‌ است
JohnnyCashJuneCarterCash1969.jpg
والری جون کارتر کش (۲۳ ژوئن ۱۹۲۹ – ۱۵مه ۲۰۰۳) خواننده، رقصنده، آهنگ نویس، بازیگر و کمدین و دومین همسر جانی کش بود. وی گیتار، بانجو و ساز دهنی می‌نواخت و در چندین فیلم و سریال تلویزیونی بازی کرد. والری جون کارتر کش در سال ۲۰۰۹ به تالار مشاهیر موسیقی مسیحی وارد شد

والری ولادیمیرویچ پُلیاکوف (زادهٔ ۲۷ آوریل ۱۹۴۲ در تولا، روسیه شوروی) پزشک و کیهان ‌نورد روسی و رکورددار درازمدت ‌ترین «زندگی پیوسته در فضا» در تاریخ فضانوردی به مدت ۴۳۷ روز و ۱۸ ساعت (بیش از ۱۴ ماه پیوسته) است. وی روی هم رفته بیش از ۲۲ ماه را در فضا گذرانده ‌است. والری پلیاکوف به عنوان پزشک و پژوهشگر دانش پزشکی فضایی، در سال ۱۹۷۲ به گروه کیهان‌نوردان در برنامه فضایی شوروی پیوست. وی نخستین سفر فضایی خود را در سال ۱۹۸۸ با فضاپیمای سایوز تی‌ام-۶ آغاز کرد و پس از زندگی ۲۴۰ روزه در ایستگاه مداری میر، با فضا پیمای سایوز تی‌ام-۷ به زمین بازگشت. دومین پرواز فضایی پلیاکوف در سال ۱۹۹۴ و با هدف پژوهش پزشکی دربارهٔ تأثیر اقامت بلند مدت انسان در فضا، با پرواز فضاپیمای سایوز تی‌ام-۱۸ آغاز شد. وی در این مأموریت ۴۳۷ روز را در ایستگاه فضایی میر گذراند و رکورد طولانی ‌ترین اقامت پیوستهٔ فضایی تاریخ فضانوردی را شکست که تا به امروز برقرار است
Plame at the 2014 Texas Book Festival
والری پلیم: در ۱۹ آوریل ۱۹۶۳ در ایالت آلاسکا در آمریکا به دنیا آمد. والری پلیم یکی از عوامل پیشین سیا بود که تا همین چند سال پیش هویت اصلیش مخفی بود. تا اینکه در ژوئیه ۲۰۰۳ ميلادي مقاله‌ای درباره ارتباط او با سیا در روزنامه‌ واشنگتن پست با عنوان "مأموریت نیجریه" به چاپ رسید. تحقیقات حاکی از آن است که سرمنشأ این افشا خود کاخ سفید بوده است. پلیم خود بر این باور است که علت این امر، انتقاد همسرش "جو ویلسون" از دولت بوش به دلیل حمله به عراق و دروغ‌گویی در توجیه این تجاوز بوده است. زمانی که نام او در سال ۲۰۰۳ ميلادي فاش شد وی رئیس نیروهای عملیاتی مشترک سیا در عراق و مسؤول ده‌ها افسر و تحلیلگر بود. پیش از جنگ عراق بود و او در آن زمان به دنبال شواهدی برای اثبات این امر بود که صدام، دارای سلاح کشتار جمعی است. والری پلیم سال‌ها در این باره سکوت کرده بود، تا اینکه در اکتبر ۲۰۰۸ ميلادي طی مصاحبه‌ای با برنامه "۶۰ دقیقه" شبکه سی‌بی‌اس از جزئیات کاری خود حرف زد او به مدت ۲۰ سال برای سیا کار کرده و به موقعیت بالایی دست یافته بود. برای انجام مأموریت‌هایش به سرتاسر دنیا سفر می‌کرد و به گردآوری اطلاعات و جذب جاسوسان جدید می‌پرداخت. یکی از مأموریت‌هایش جاسوسی برای بخش جدید سیا تحت عنوان "ضد اشاعه" در سال ۱۹۹۸ ميلادي بوده است. او خود در این باره می‌گوید: "مأموریت ما این بود که اطمینان حاصل کنیم "آدم‌بدها" به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکنند. به اذعان خود پلیم، او یکی از افرادی بود که از سوی سیا برای اخلال در برنامه هسته‌ای ایران مأمور شده بود. وی در مصاحبه با شبکه سی‌‌بی‌اس از  عملیاتی با نام "عملیات مرلین" پرده برداشت که طی آن قرار بود پلیم با همکاری سیا نقشه‌های جعلی طراحی و ساخت سلاح هسته‌ای به ایران بفروشد و پس از آن با علنی‌کردن موضوع، غیر صلح‌ آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران را مطرح کند اما عملیات مرلین هیچ‌گاه انجام نشد و با فاش شدن نام پلیم، دیگر عوامل سیا که با وی همکاری داشتند نیز شناخته شدند و ضربه سنگینی به یکی از حرفه‌ای ترین تیم‌های عملیاتی سیا وارد شد. پلیم عملیات مشابهی را نیز در مورد عراق انجام داده و این کشور را متهم به خریدن کیک زرد از آفریقای جنوبی کرده بود. در آن زمان، جو ویلسون همسر پلیم، مأمور تحقیق در مورد اتهام مطرح شده از سوی پلیم شد و به نیجریه سفر کرد اما تحقیقات وی راه به جایی نبرد و در مقاله‌ای تحت عنوان "آنچه در آفریقا پیدا نشد" به شرح تحقیقات خود پرداخت
Valerie Jarrett official portrait small.jpg
والری بومن جارت (زادهٔ ۱۴ نوامبر ۱۹۵۶)، وکیل آمریکایی مقیم شیکاگو، ایلینوی است. وی همچنین از مشاورین ارشد رئیس‌جمهور باراک اوباما بود. والری جارت از پدر و مادری آمریکایی زاده شده و متولد شهر شیراز، ایران است و تا ۵ سالگی در این شهر زندگی می‌کرده ‌است. وی در سال ۱۹۷۸ در رشته روانشناسی از دانشگاه استنفورد موفق به کسب مدرک کارشناسی شد و سپس دکترای خود را در رشته ی حقوق در سال ۱۹۸۱ از دانشگاه میشیگان دریافت کرد. والری بومن جارت به سه زبان فارسی، فرانسوی، و انگلیسی صحبت می‌کند. برخی نشریات و رسانه‌های آمریکا وی را با نفوذ ترین مشاور باراک اوباما معرفی می‌کنند. وی دارای دختری به نام لورا است که هم ‌اکنون در حال تحصیل در رشته ی حقوق در دانشگاه هاروارد است. پدر وی، جیمز بومن، از اولین پزشکان بیمارستان نمازی شیراز بود. جیمز بومن، خاطراتش از زندگی در ایران را، "خاطراتی بسیار شیرین" توصیف می‌ کند
2016-09-20 Valerie Plante (cropped).jpg
والری پلانت (زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۷۴)، سیاستمدار و شهردار فعلی و چهل و پنجمین شهردار مونترآل کاناداست. وی در روین نوراندا (شهرکی در استان کبک درکانادا) به دنیا آمد و در دوران نوجوانی مدتی در استان انتاریوی کانادا زندگی کرد و زبان  انگلیسی آموخت. والری در سال ۱۹۹۴ در دانشگاه های مونترال به تحصیل پرداخت و در پایان تحصیلات در رشته  های "انسان ‌شناسی یا آنتروپولوژی" و "موزه‌ ‌شناسی" موفق به کسب درجات علمی گردید
به گزارش " تارنمای هفته " ، پیش از قانونی شدن مصرف تفریحی حشیش والری پلانت شهردار مونترآل چهارچوب کلی مکان‌های مجاز برای استعمال آن را در مونترآل اعلام کرد. شهردار در کنفرانس خبری گفت که قوانین مصرف حشیش، مشابه قوانین استعمال دخانیات خواهد بود. یعنی استعمال ماری‌جوانا در بیمارستان ‌ها، مدارس و کالج ‌ها، دانشگاه‌ ها، مهدکودک ‌ها، بارها و رستوران ‌ها، مراکز ورزشی، سالن‌ های کنسرت، تراس رستوران‌ ها، زمین بازی کودکان، وسایل حمل و نقل عمومی و در ایستگاه‌ های اتوبوس ممنوع خواهد بود. همچنین استعمال آن تا شعاع 9 متری یک ساختمان یا فضای عمومی که استعمال دخانیات در آن ممنوع است، ساختمان‌ های دولتی و زمین ‌های بازی کودکان نیز ممنوع خواهد بود
نگارش و تدوین
دکتر منوچهر سعادت نوری

*
منابع و مآخذ
والِری ژیسکار دِستَن: تارنمای ویکی‌پدیا/ والری نیکلایویچ کوباسوف: تارنمای ویکی‌پدیا/ والری ولادیمیرویچ پُلیاکوف; تارنمای ویکی‌پدیا/ والری جون کارتر کش: تارنمای ویکی‌پدیا/ والری پلیم: تارنمای ویکی پدیا/ نگاهی به معروف‌ ترین زنان جاسوس تاریخ: تارنمای مشرق/ والری بومن جارت: تارنمای ویکی‌پدیا/ والری پلانت: تارنمای ویکی‌پدیا/ والری پلانت و چهارچوب کلی مکان ‌های مجاز برای استعمال ماری‌جوانا: تارنمای هفته/
*
گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.com/2019/03/blog-post_28.html
بخش های پیشین مجموعه ی آشنایی با برخی نامداران جهان
======================