ه‍.ش. ۱۳۹۵ مرداد ۱, جمعه

زنان نامدار ایران: ۳۴ - ماندانا نخستین ملکه ی مادر در تاریخ ایران


ماندانا در فرهنگ واژه ها
ماندانا = واژه ای عبری به معنای عنبر سیاه - دانایی که دیگران را به دانایی وامی دارد - ماندنی و نمیرا - دختر آژی دهاک و مادر کوروش کبیر: تارنمای واژه ‌یاب
https://www.vajehyab.com/name/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7
ماندانا = ماندان = دختر ازدهاک پادشاه ماد و زن کمبوجیه پادشاه فارس و مادر کورش بزرگ (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) - دختر آستیاژ بود که بعدها با کمبوجیه ٔ اول پادشاه پارس عروسی کرد و کورش از وی زاده شد - رجوع به ایران باستان ج ۱ صفحات ۲۳۴ و ۲۴۵ و ۲۶۴ و ایرانشهر ج ۱ ص ۲۹۲ شود: تارنمای لغت نامه ی دهخدا/ واژه نامه‌ی پارسی ویکی
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-3072e466759544c397f51b3de07561d3-fa.html
ماجرای زندگی او
ماندانا یا ماندانای مادی (تولد حدود۵۸۴ پیش از میلاد - مرگ احتمالاً ۵۵۹ پیش از میلاد) ، یک شاهدخت مادی بود، که بعدها به همسری کمبوجیه یکم درآمد و ملکه او شد. وی مادر کوروش بزرگ، شاهنشاه ایران و مؤسس سلسله ی هخامنشی است. بدین ترتیب، ماندانا را باید نخستین ملکه ی مادر در تاریخ ایران دانست. ماندانا  دختر ایشتوویگو (تلفظ یونانی: آستیاگ) در زمان بارداری به زندان رفت و کوروش را از او گرفتند و به چوپانی دادند تا او را بکشد. ماندانا از سوی مادر، فرزند شاهدخت آرینیس از لیدیه بود. آریـِنیس دختر آلیاتِس دوم پدر قارون بود. قارون یا کرزوس همان پادشاه لیدیه‌ای است که گنج و دارایی او به عنوان (گنج قارون) در ادبیات پارسی زبانزد است.
https://en.wikipedia.org/wiki/Mandane_of_Media
ملکه ماندانا مادر کوروش و دختر آستیاگ (آخرین پادشاه ماد) در انتقال قدرت به پسرش کوروش تاثیر انکارناپذیری داشت. زن زرتشتی در آن موقع از بیشترین حقوق متعالی برخوردار بود و یکی از درخشان ترین ادوار تاریخی خود را  می گذراند. نمونه کامل زن در آن موقع ماندانا مادر کورش بود که بارها کوروش به وجود او افتخار کرده است. چون آخرین پادشاه ماد (آستیاک) فرزند پسر نداشت ملکه ماندانا حق شاهزادگی نیز داشت. او در تربیت و انتقال قدرت به کوروش نیز سهم بسیار موثری داشت. ماندان اولین مدرسه جمعی که در آن برگزیدگانی از پسران بودند بنیان می نهد که خود شخصا به دانش آموزان این مدرسه درس حقوق و قانون را می آموخت و به کوروش می آموخت که باید پایه و اساس ظلم و بیداد را ویران نماید و در هر حال یار و همیار زیردستان باشد. در این مدرسه فنون سوارکاری و تیراندازی و نبرد نیز آموزش داده می شد. برخی سرایندگان درباره ی او چنین سروده اند: "این بانوی نامدار ماندان بوده است/ مه بانوی ماد و فخر ایران بوده است - پرورد به نیکی و خرد کـوروش را/ او بانوی بانوان ایران بوده است": بسیاری از تارنماها
https://www.google.com
تجزیه و تحلیل برخی از محققان معاصر پیرامون زندگی و مرگ ماندانا
برخی از محققان معاصر بر این تصورند که روایت هرودوت در مورد پیوند های سلسله‌ ای موجود، میان کوروش و قلمرو پادشاهی وی پس از فتح سرزمین ‌هایی چون ماد، لیدیه و بابل، صرفاً تبلیغات اغراق آمیزی برای توجیه حملهٔ وی، به این سرزمین‌ها بوده و فاقد واقعیت تاریخی می‌باشد. از جمله به طور خاص، ادعای خویشاوندی با مادها، ادعایی بود که می‌توانست به نفع کوروش تمام شود، چراکه وی بدین ترتیب خود را به عنوان کسی معرفی می‌کرد که امپراتوری غصب شدهٔ خویش را باز پس می‌گیرد، و این گونه نزد مردم ماد قابل قبول تر به نظر می‌رسید. این شک بیشتر به واقعیت نزدیک است که، برای آن که ماندانا دختر آرینیس لیدیه باشد، لاجرم باید پس از نبرد اکلیپسه که در ۵۸۵ پیش از میلاد بوقوع پیوست، به دنیا آمده باشد و این مصادف با زمانی است که آرینیس، به عنوان بخشی از معاهده ی صلح و اتحاد میان لیدیه و ماد، به ایشتوویگو داده شده بود. این موضوع بدین معناست که ماندانا هنگامی که به ازدواج کمبوجیه اول درآمد، در زیر سن ازدواج به سر می‌برد، و چنین موضوعی در ازدواج هایی که به منظور ایجاد اتحاد سلطنتی صورت می‌گیرد، بی سابقه نیست. بنابراین ممکن است چنین امری صورت گرفته باشد که این امر همچنین نشان می‌دهد که ماندانا هنگامی که تازه به سن بلوغ رسیده بوده ‌است کوروش را زاده و خود کوروش نیز، در هنگام مرگ او، مرد نسبتاً جوانی بوده‌است. به گفتهٔ هرودوت، کوروش نسب شاهانه داشته ‌است. به‌ جز کتزیاس، دیگر نویسندگان یونانی، ماندانا دختر آستیاگ را مادر کوروش دانسته‌اند و گزارش داده‌اند که کوروش حاصل ازدواج کمبوجیه یکم و ماندانا بوده‌است. برخی از باستان ‌شناسان امروزی این روایت را معتبر می‌دانند. اما برخی دیگر اعتقاد دارند رواج این روایت ریشه‌های سیاسی داشته‌ است و هدفش این بوده که از بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی، مردی نیمه‌ مادی بسازد تا مادها را با فرمانروایی پارس ‌ها آشتی دهد و اصولاً رابطه‌ای بین ماندانا دختر آستیاگ و کوروش قائل نیستند و آن را افسانه می‌دانند. 
منابعی نیز موجودند که تاریخ درگذشت ماندانا را در سال ۵۵۹ پیش از میلاد ثبت کرده‌اند. گرچه، این تاریخ، همان تاریخی است که بعنوان تاریخ مرگ شوهرش (کمبوجیه یا کامبیز اول) در نظر گرفته شده ‌است، بدین ترتیب معلوم نیست که این تاریخ، تاریخ واقعی مرگ اوست یا تاریخی است که وضعیت او بواسطهٔ مرگ همسرش، از ملکه به ملکه ی مادر تغییر یافته ‌است.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7
یادداشت پایانی
۱ - "ماندانا" را نباید با "مدونا" اشتباه گرفت.  مَدونا لوییس ورونیکا، خواننده ی مشهور آمریکایی است. او در تاریخ ۱۶ اوت سال ۱۹۵۸، برابر با ۲۵ مرداد ۱۳۳۷ در ایالت میشیگان زاده شد و فعلاً مقیم شهر لندن است. اغلب از او به عنوان "ملکه ی پاپ" یاد می شود که تاثیراتی بر دیگر هنرمندان سراسر جهان داشته است:
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7
۲ - بر اساس نوشتاری به زبان انگلیسی در دانشنامه ی ایرانیکا "ماندانا" نام دختر داریوش یکم و آتوسا نیز بوده است:
http://www.iranicaonline.org/articles/mandane
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/07/blog-post_22.html
بخش های پیشین زنان نامدار ایران
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/04/blog-post_571.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۳۱, پنجشنبه

نوشتاری پیرامون صدا ها و تپش قلب

 
صدا های قلب: صداهایی است که از حرکت جریان خون در قلب و عروق پیرامون تولید می ‌شود و هنگام سمع قلب با گوشی پزشکی ممکن است شنیده شود. این صداها می‌تواند طبیعی یا غیرطبیعی باشد. سوفل قلب به صداهای غیر عادی قلب گفته می‌شود که در اثر گردش متلاطم خون در بدن ایجاد می‌شود مانند سوفل سیستولیکی که در بیماران دچار تنگی دریچه آئورت شنیده می‌شود. صداهای قلبی به دو گروه اصلی سیستولیک (قابل سمع هنگام سیستول قلبی) و دیاستولیک (قابل سمع هنگام دیاستول) تقسیم می‌شود.
صدای اول قلب از بسته شدن دریچه‌های میترال و تریکوسپید ایجاد می‌شود اگرچه ارتعاش دیواره بطن نیز می‌تواند در تولید صدا شرکت داشته باشد؛ لذا صدا در تمامی نواحی جلو قلبی شنیده می‌شود، ولی بهترین محل شنیدن آن ناحیه میترال است و صدای دریچه میترال در راس قلب بهتر شنیده می ‌شود. صدای دریچه تریکوسپید در چهارمین فضای بین دنده ‌ای چپ بهتر قابل سمع است.
صدای دوم قلب را بسته شدن دریچه آئورت و ریوی ایجاد می‌کند. هرچند این دو دریچه با هم بسته می ‌شود، ولی معمولاً دریچه ی ریوی کمی بعد از دریچه ی آئورت بسته می‌ شود لذا صدای دوم اغلب دو قسمتی است (دو جزء صدا وجود دارد). صدای دوم قلب بلندترین صدای قاعده قلب است. جزء آئورتی صدای دوم در ناحیه آئورتی و جزء ریوی به خوبی در ناحیه آپکس (البته با شدت کمتری) سمع می ‌گردد. صدای دریچه ی آئورت در دومین فضای بین دنده‌ ای راست و صدای دریچه ی پولمونر در دومین فضای بین دنده ‌ای چپ بهتر شنیده می‌شود: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Heart_sounds
سوفْل قلب: به صداهای غیر معمول قلب گفته می‌شود که در اثر گردش متلاطم خون در بدن ایجاد می‌شود. سوفل قلب معمولاً نتیجهٔ تنگ شدن یا نشت داشتن دریچه‌های قلب یا وجود گذرگاه‌های غیر عادی در نزدیکی قلب است که خون در آن‌ها جریان یافته باشد.
انواع سوفل قلب: سوفل در نتیجه افزایش جریان خون عبوری از یک دریچه طبیعی یا جریان معمول خون از یک دریچه یا ساختمان غیرطبیعی روی می‌دهد لذا به سوفل ‌های بی گناه، سوفل‌ های فیزیولوژیک و سوفل ‌های پاتولوژیک (ناشی از بیماری) تقسیم می‌شوند: سوفل ‌های بی گناه سوفل‌های سیستولیک آرام و کوتاهی هستند که با ناهنجاری‌های قلبی عروقی همراه نیستند. این سوفل‌ ها ناشی از عبور جریان خون از دریچه ‌های طبیعی آئورت و ریوی هستند و اغلب در کودکان و نوجوانان قابل سمع اند و چندان اهمیت بالینی ندارد. سوفل‌ هایی که در نتیجه ی افزایش جریان خون (مثلاً در حاملگی، کم خونی تب، تیروتوکسیکوز و ورزش) پدیدار می‌ شوند سوفل‌ های فیزیولوژیک یا عملکردی نامیده می‌ شوند چون در نتیجه ی تغییرات فیزیولوژیک ایجاد می‌شوند. سوفل ‌های پاتولوژیک اصولاً بر اثر تنگی دریچه‌ها یا نارسایی آن‌ها بروز می‌کنند. سوفل‌ های دیاستولیک هرگز بی گناه یا فیزیولوژیک نیستند و وجود آن می‌تواند نشانهٔ سوء کارکرد و یا بیماری باشد مانند سوفل دیاستولیک نارسایی دریچه ی آئورت. البته این صدا، گاه در اثر ارتعاش و آشوب پدید می‌آید. یافته‌های غیر طبیعی در صداهای قلب شایع‌ترین علت ارجاع به متخصص قلب کودکان است. بعضی سوفل‌ها هم در دیاستول سمع می‌شوند و هم در سیستول مانند سوفل ناشی از مجرای شریانی باز: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Heart_murmur
تپش قلب: ریتم طبیعی قلب از گره سینوسی آغاز شده و پس از انتقال به گره دهلیزی-بطنی در بطن ها منتشر می‌شود. در نتیجه این نحوه هدایت تحریک الکتریکی، ابتدا دهلیز، و با فاصلهٔ کمی، بطن‌ها منقبض می‌شوند. ریتم طبیعی قلب بین شصت تا صد ضربان در دقیقه است. به‌ صورت غلط مصطلح هرگاه فردی ضربان قلب خود را احساس کند (اغلب احساس ناخوشایندی دارد) آن را تپش قلب می‌گویند. ممکن است ضربان قلب تند، کُند یا نامنظم نیز باشد. به کُندی ریتم قلب برادی کاردی و به تندیِ ریتم قلب تاکی کاردی می‌گویند: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Palpitations
احساس تپش قلب: ممکن است بعلت آريتمي قلبي و يا ناشي از اضطراب و  فعاليت باشد. در صورتي که فرد با فعاليت کم دچار تپش قلب شود مراجعه به پزشک و  معاينه قلبي و در صورت لزوم بررسي هاي قلبي توصيه مي شود. در صورتي که فرد در حالت استراحت بصورت ناگهاني دچار تپش قلب شده و پس از چند دقيقه طپش قلب  بصورت خودبخود و دفعتا قطع شود احتمالا آريتمي قلبي وجود داشته است. در اين  موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخيص علت طپش قلب بسيار کمک کننده  است. در صورتي که امکان مراجعه فوري به مرکز پزشکي و ثبت الکتروگرام قلب در  هنگام طپش وجود داشته باشد تشخيص آريتمي قلبي بسيار آسان مي شود. ممکن است  فرد گاهي دچار احساس يک ضربان ضعیفی داخل قفسه سينه و يا احساس يک ضربان قوي نمايد. در اين  موارد ممکن است يک ضربان نا بجاي قلبي وجود داشته باشد. اين ضربان هاي نابجا براحتي توسط الکتروگرام قلبي قابل تشخيص مي باشند. حملات طپش قلب در مبتلايان به اختلالات قلبي نظير نارسايي قلب و يا مشکلات دريچه اي مطرح کننده آريتمي هايي از قبيل فلوتر دهليزي و يا تاکي کاردي بطني بوده و با توجه به عوارض مهم اين آريتمي ها بررسي دقيق و درمان مناسب الزامي است. گاهي فرد در هنگام احساس طپش قلب هيچگونه آريتمي (تاييد شده توسط معاينه و يا الکتروگرام) ندارد. در اين موارد اطمينان بخشي به بيمار کافي است. در صورتي که در هنگام حملات طپش قلب امکان معاينه و يا ثبت  الکتروگرام قلبي نباشد يکي از روش هاي تشخيص هولتر مونيتورينگ قلب مي باشد; توسط اين روش امکان ثبت نوار قلب براي ۲۴ یا ۴۸ ساعت وجود داشته و در صورتي که حملات  طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزي يک بار) امکان ثبت الکتروگرام در هنگام طپش قلب  وجود دارد. گاهي شک باليني پزشک به آريتمي زياد بوده و در صورت تمايل بيمار به برطرف شدن آريتمي مطالعه الکتروفيزيولوژي و القا» آريتمي توصيه مي شود.
http://www.sory-eshgheghalb.blogfa.com/cat-10.aspx
میزان تپش قلب: به تعداد ضربان ‌های قلب در واحدی از زمان گفته می ‌شود که معمولاً به دقیقه است. تعداد ضربان قلب طبیعی معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ تپش در دقیقه است. تعداد تپش (فرکانس کاردیاک) طبیعی به صورت زیر تعریف می‌شود که بیشتر از این تعداد، تاکی کاردی و کم‌تر از آن، برادی‌کاردی نام دارد، هم چنین باید توجه داشت که در مواقع فعالیت با تحریک سیستم سمپاتیک ضربان قلب تندتر می‌شود. میزان طبیعی ضربان قلب در نوزاد (۱ تا ۳۰ روزه) ۱۴۰ تا ۱۶۰ تپش در دقیقه/ درشیرخواران (۱ تا ۳ ساله) ۱۲۰ تا ۱۴۰ تپش در دقیقه/ در کودکان (۳ تا ۱۲ ساله) ۱۰۰ تا ۱۲۰ تپش در دقیقه/ در بزرگسالان: ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه است: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Heart_rate
شنیدن صداهای قلب: سمع قلب زمانی خوب انجام می شود که بیمار با سینه کاملاً برهنه در اتاقی آرام و وضعیتی راحت قرار گرفته باشد. صداهای خاصی با قسمت قیف یا دیافراگم گوشی بهتر شنیده می شوند. برای شنیدن صداهای بم بهتر است سمت قیف گوشی را ملایم به دیواره قفسه صدری بچشبانید . چون اگر فشار زیاد بر قیف گوشی وارد شود صداهای بم (کم فرکانس) شنیده نمی شوند. صداهای با فرکانس بالا را می توان با چسباندن محکم دیافراگم گوشی به قفسه سینه شنید. در یک فرد طبیعی چهار منطقه اصلی سمع قلب برای ارزیابی صداهای قلبی وجود دارد. صدای دریچه آئورت در دومین فضای بین دنده ای راست بهتر شنیده می شود. صدای دریچه پولمونر در دومین فضای بین دنده ای چپ بهتر شنیده می شود . صدای دریچه تریکوسپید در چهارمین فضای بین دنده ای چپ و صدای دریچه میترال در آپکس قلب بهتر شنیده می شود از آنجا که ناهنجاری های آناتومیک خواه مادر زادی یا اکتسابی، باعث تغییر محل قلب در قفسه سینه می شوند، نواحی سمع در بیماران مختلف فرق می کند. برای مثال در آمفیزم، قلب به سمت پایین رانده می شود و صداهای قلبی ممکن است در اپی گاستر بهتر شنیده شود. در دکستروکاردی، قلب در سمت راست قفسه سینه قرار دارد و محل نواحی سمع برعکس می شود. علاوه بر این، در بعضی موارد به سمع ناحیه زیربغل، نواحی سوپراکلاویکولار یا مهره های توراسیک نیاز می شود. گاهی برای سمع بهتر لازم است بیمار در حالت بازدم به جلو خم شود یا مانورهای خاصی انجام دهد
http://www.scipost.ir/
صدا های دیگر قلب: در پریکاردیت صدای مالش پریکارد شنیده می شود. در اثر مالش صداهای خش خش خشنی تولید می شود که وقتی بیمار به جلو خم شده و نفسش را در انتهای بازدم حبس کرده است، در کناره چپ جناغ سینه بهتر شنیده می شوند. این صداها به طور کلاسیک سه جزء شناخته شده مربوط به سیستول دهلیزی، سیستول بطنی و دیاستول بطنی دارند، هر چند اغلب تنها یک یا دو جزء آن قابل سمع هستند تحریک موضعی پرده جنب ممکن است منجر به صدای مالش پلور شود (مالش پلور و پریکاردیال) که شدت آن با تنفس تغییر می کند. سوفل های وریدی پیوسته یا همهمه ی وریدی تقریباً در کودکان سراسر دنیا شنیده می شوند. این سوفل ها همچنین در بالغین، به ویژه هنگام حاملگی، تیروتوکسیکوز و آنمی شنیده می شوند. این سوفل ها در قاعده ی گردن هنگامی که سر بیمار به سمت مخالف برگردانده شده است بهتر شنیده می شوند و با فشار ملایم بر وریدها از بین می روند.
http://www.scipost.ir/
اختلال در صداهای قلب
http://www.scipost.ir/wiki/titles/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9%20%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C/14138
نشانه هاي بيماري قلبي
http://www.sory-eshgheghalb.blogfa.com/cat-10.aspx
تشخيص بيماري قلبي با بررسي ناخن پا
بررسي ناخن انگشتان پا مي‌تواند به تعيين وضعيت سلامت قلب كمك كند. مساله، عنصر كروم است، عنصر كميابي كه براي متابوليسم گلوكز، كربوهيدرات‌ها و چربي‌ها مورد نياز است.
http://www.sory-eshgheghalb.blogfa.com/cat-10.aspx
صدا ها و تپش های قلب : در زنجیری از سروده ها
http://saadatnoury.blogspot.ca/2016/07/blog-post_20.html
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

گزیده ای از نوشتارها
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/06/blog-post_61.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۲۵, جمعه

یادداشت هایی پیرامون جزایر گالاپاگوس


مهمترین ویژگی ها: جزایر گالاپاگوس مجمع الجزایری در ۹۷۲ کیلومتری غرب کشور اکوادور در اقیانوس آرام میباشد و از ۵ جزیره ی اصلی که بسیار به خط استوا نزدیک هستند تشکیل شده است . نام جزایر اصلی آن عبارت است از : ایزابلا ، فرناندینا ، سان کریستوبال ، سان سالوادور و سانتاکروز . این جزایر به عنوان یکی از شگفتی های طبیعی دنیا شناخته میشوند و علاوه بر این ، گالاپاگوس از ۸ جزیره ی کوچک و حدود ۴۰ جزیره ی صخره مانند نیز برخوردار است . بزرگترین شهر مجمع الجزایر گالاپاگوس شهری با نام پورتو آی ارا میباشد که در جزیره ی سانتاکروز واقع شده است . این مجمع الجزایر به عنوان استانی در اکوادور شناخته میشود که حدود ۴۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد و بخاطر دانشمند مشهور چارلز داروین که در قرن نوزدهم به آنجا سفر کرد و جرقه ی نظریه ی تکامل تدریجی انسان در مغزش شعله ور شد بسیار معروف است. جزایر گالاپاگوس از گونه های قابل توجه گیاهان و جانوران کمیاب برخوردار است و بخاطر دور از دسترس بودن بشر یغماگر همچنان زیبایی طبیعی خود را حفظ کرده است . ناموفق بودن شکارچیان برای شکار در این جزایر باعث شده تا گونه های زیادی از گیاهان و حیوانات مختلف در آنجا رشد کنند . بنابر این گالاپاگوس خانه گونه های بومی و منحصر به فرد زیادی از قبیل شیر های دریایی ، پنگوئن های محلی ، لاکپشت های سبز گالاپاگوس ، دولفین ها ، ایگوآنای دریایی ، مارمولک های گدازه ای ، نهنگ ها و کوسه ها و غیره میباشد . علاوه بر این انواع پرندگان دریایی نظیر کودن های آبی پا ، فلامینگو ها و همچنین پوشش های گیاهی متنوع مانند اسکالسی بومی ، درخت سرخس ، بروملیاس نیز در این جزایر وجود دارند . بعلاوه انواع نادری از پنبه ، گوجه فرنگی ، فلفل ، گل قهر کن نیز در آنجا دیده شده است . زندگی در زیر آب نیز بسیار متنوع و جالب است . در زیر آب میتوان انواع ماهی های بومی و پوشش های گیاهی فراوانی را مشاهده نمود و همین مسئله باعث شده تا گالاپاگوس در زمره ی عجایب زیر آب معرفی شود . فاکتور مهم دیگری که در گستردگی و تکامل گالاپاگوس اهمیت دارد آب و هوای آن میباشد که جزو مناطق گرمسیری و خشک است و تنها در دو فصل درجه حرارت ۱۶ درجه ی سانتیگراد (۶۱ درجه ی فارنهایت) و ۲۸ درجه ی سانتیگراد (۸۲ درجه ی فارنهایت) را دارا است و این دما برای زندگی گونه های مختلف گیاهی و جانوری بسیار مناسب است . حفاظت زیادی که از منطقه میشود باعث شده تا آنجا یکی از گرانبهاترین گنجینه های طبیعی کره زمین و یکی از آخرین پناهگاه های حیات وحش باشد. جزایر گالاپاگوس در حدود ۵ میلیون سال پیش و در اثر فوران های آتش فشانی شکل گرفته است و تا امروز هم آتش فشان های فعالی در جزایر فرناندینا و ایزابلا وجود دارد . در سال ۱۸۹۲ گالاپاگوس به افتخار کریستوف کلمب به اسم مجمع الجزایر کولون نامیده شد و در سال ۱۹۲۴ اکوادور اولین قوانین حفاظت از جزایر گالاپاگوس را بنیان نهاد . در طول جنگ جهانی دوم دولت اکوادور به ایالت متحده آمریکا اجازه تاسیس پایگاه نیروی دریایی را در یکی از جزایر گالاپاگوس داد . در سال ۱۹۶۴ ایستگاه تحقیقاتی چارلز داروین در جزیره ی سانتاکروز تاسیس شد و در سال ۱۹۷۳ شهر پورتو بارکونیزومورنو به عنوان پایتخت گالاپاگوس بنا نهاده شد . در سال ۱۹۷۸ این جزایر توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی اعلام شد و در سال ۲۰۰۱ اندوخته های دریایی در اطراف گالاپاگوس نیز به این موارد پیوست . با وجود تمهیدات انجام شده برای حفاظت از محیط، هنوز هم تهدید هایی برای این اکوسیستم وجود دارد که از آن جمله میتوان به گونه های گیاهی و جانوری خارجی نظیر گربه ها و بز های وحشی ، گله ی گاو ها و بز ها و موش های سیاه که به لانه ی لاکپشت ها حمله میکنند و گیاهان را میخورند اشاره نمود . از سال ۲۰۰۷ به بعد تلاش ها برای حفظ مجمع الجزایر گالاپاگوس دو چندان شد تا این اکوسیستم منحصر به فرد برای همیشه از خطر نابودی حفظ باشد: تارنمای عجایب جهان
موقعیت جغرافیائی: جزایر گالاپاگوس در شرق اقیانوس آرام قرار گرفته است. نزدیکترین خشکی به این جزایر در ۹۲۶ کیلومتری شرق آن و سرزمین اصلی کشور اکوادور بوده که این جزایر به آن تعلق دارد. عرض جغرافیایی این جزایر بین ۱ درجه و ۴۰ دقیقه شمالی و ۱ درجه و ۳۶ دقیقه جنوبی و طول جغرافیایی آنها بین ۸۹ درجه و ۱۶ دقیقه غربی و ۹۲ درجه و ۱ دقیقه غربی می‌باشد. خط استوا از میان این جزایر عبور کرده و آنها را به دو قسمت نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند. قله‌های آتشفشانی ولف و اکوادور در جزیره ایزابلا دقیقاً بر روی خط استوا واقع شده‌اند. فاصله ی جزیره اسپانیولا در جنوبی‌ترین نقطه و جزیره داروین در شمالی‌ترین نقطه آن، ۲۲۰ کیلومتر است. با وجود قرار گرفتن جزایز در دو سمت خط استوا، سازمان آب‌نگاری بین‌المللی آنها را جزئی از اقیانوس آرام جنوبی قلمداد می‌کند. جزایر گالاپاگوس شامل ۷٬۸۸۰ کیلومتر مربع خشکی و ۴۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع دریا می‌باشد. بزرگترین جزیره آن با نام ایزابلا دارای وسعتی برابر با ۵۸۲۷ کیلومتر مربع است و حدود سه چهارم کل خشکی‌های این مجمع الجزایر را تشکیل می‌دهد. مرتفع‌ترین نقطه در این جزایر، قله آتشفشانی ولف با ارتفاع ۱٬۷۰۷ متری از سطح آب‌های آزاد، در جزیره ایزابلا واقع شده است گالاپاگوس از ۱۸ جزیره اصلی و ۳ جزیره فرعی و کوچک‌تر و ۱۰۷ صخره تشکیل شده است. این جزایر در برخوردگاه سه‌گانه گالاپاگوس (محل برخورد سه پوسته قاره‌ای) واقع شده‌اند. گروه جزیره گالاپاگوس بر روی پوسته قاره‌ای نازکا قرار گرفته که با سرعت ۶٫۴ سانتیمتر در سال در جهت شرق و جنوب شرقی به زیر پوسته قاره‌ای آمریکای جنوبی در حال حرکت است. این گروه-جزیره بر روی تفتگاه گالاپاگوس شگل گرفته‌اند. در این تفتگاه، پوسته زمین از قسمت زیرین بوسیله یک پدیده حرارتی با نام منتل پلوم ذوب شده و منجر به ایجاد آتشفشان می‌شود. نخستین شکل گیری جزایر در فاصله زمانی ۹۰ میلیون تا ۸ میلیون سال پیش تخمین زده شده است. جزایر با قدمت طولانی‌تر که با گذشت زمان، از منتل پلوم فاصله گرفته، بصورت تدریجی به زیر سطح آب رفته‌اند. این در حالی است که جزایر جوان‌تر مانند ایسابلا و فرناندینا، هنوز در حال شکل‌گیری هستند. آخرین فوران آتشفشانی در جزیره فرناندینا در سال ۲۰۰۹ رخ داد که مواد مذاب را هم به ساحل و هم به کاسه آتشفشانی آن آتشفشان در حال فوران سرازیر کرد: بخش های انگلیسی و فارسی دانشنامه ی ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Gal%C3%A1pagos_Islands
فوران آتشفشان ولف (گرگ) در جزایر گالاپاگوس: فوران آتشفشانی در جزایر گالاپاگوس این نگرانی را به وجود آورده که اکوسیستمی که الهام بخش نظریه چارلز داروین در باره تکامل بوده، ممکن است در معرض خطر باشد. آتشفشان موسوم به گرگ در جزیره ایزابلا روز دوشنبه ۲۵ مه (۴ خرداد ۱۳۹۴) برای اولین بار در ۳۳ سال اخیر خاکستر و گدازه فوران کرده است. کارشناسان می گویند که این فوران برای مردمی که در این جزیره زندگی می کنند خطری ندارد. این جزیره تنها مکان زیست جمعیت ایگوناهای صورتی (نوعی مارمولک) در جهان است، اما مقامات می گویند که آنها در معرض خطر فوری نیستند. در بیانیه ی رسمی آمده است "ایگواناهای صورتی با ایگوناهای زرد و لاک‌پشت‌های غول پیکر در سمت شمال غرب اتشفشان زیستگاه مشترک دارند که این امر امیدواری را برای ایمن ماندن آن ها افزایش می دهد". آتشفشان در قله ی شمالی جزیره ایزابلا، بزرگترین جزیره از مجمع الجزایر در ۱۱۵ کیلومتری پوئرتو ویلامی، تنها منطقه مسکونی در جزیره قرار دارد. ساندرو واکا از موسسه ژئوفیزیک اکوادور به خبرگزاری فرانسه گفت: "فوران یک ستون بسیار بزرگ از خاکستر تولید کرد که بیش از ۱۰ کیلومتر در آسمان بالا رفت و بعد از آن به سمت جنوب غرب آتشفشان فرود آمد". زنجیره ای از ده ها جزیره بزرگ و کوچک در باریکه ای به طول هزار کیلومتر که در سواحل اکوادور واقع است، یکی از فعال ترین مناطق آتشفشانی در جهان است. چندین گونه از ایگواناها در این جزایر وجود دارد. سازمان یونسکو گالاپاگوس را میراث جهانی اعلام کرده و هشدار داده است که اکوسیستم آن به دلیل افزایش گردشگری و وارد کردن گونه های غیر بومی در معرض خطرقرار دارد. تنوع حیات وحش در این جزایر به چارلز داروین الهام بخشید تئوری تکامل را کشف کند: بخش فارسی تارنمای بی بی سی
http://www.bbc.com/persian/world/2015/05/150525_l16_wolf_volcano_galapagos
لاک‌ پشت گالاپاگوس یا لاک‌ پشت غول‌ پیکر گالاپاگوس: بزرگترین گونه ی زنده تیره ی لاک‌ ‌پشت و دهمین جانور سنگین جهان با وزنی معادل ۴۰۰ کیلوگرم و طول بیش از ۱/۸ متر است: بخش های انگلیسی و فارسی دانشنامه ی ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Gal%C3%A1pagos_tortoise
لاک‌ پشت غول‌ پیکر گالاپاگوس:حداقل ۱۳ گونه لاک پشت غول پیکر وجود دارد که در جزایر گالاپاگوس زندگی می کنند. چهره ی هر کدام از آنها اندکی با گونه های دیگر تفاوت دارد که مناسب زیستگاه و رژیم غذاییشان است. برای مثال بعضی گونه ها دارای گردنی دراز هستند که آنها را قادر می سازد به گیاهان بلندتر دسترسی پیدا کنند. برخی از مشخصات گونه های گردن دراز این چنین است:
اندازه: طول پوسته روی پشت ۱/۵ متر  وزن ۲۵۰ کیلوگرم - محل زیست: زمین های خشک و سنگی - پراکندگی: جزیره گالاپاگوس - نحوه تولید مثل: ماده دسته های ۱۵ عددی تخم را در خاکهای خشک و ماسه ای می ریزد - رژیم غذایی: گیاهان شامل کاکتوس: تارنمای شبکه ملی مدارس ایران رشد
http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page 
رمان مجمع‌الجزایر گالاپاگوس: یازدهمین رمان "کورت ونه‌گات" نویسنده ی نامدار آمریکایی است که برای اولین بار در سال ۱۹۸۵ منتشر شد. برگردان فارسی رمان مجمع‌الجزایر گالاپاگوس: ترجمهٔ علی‌اصغر بهرامی - تهران - نشر مروارید - ۱۳۸۲: بسیاری از تارنماها
https://www.google.com
فیلمی از مجمع‌الجزایر گالاپاگوس به زبان انگلیسی
https://www.youtube.com/watch?v=luAcm3zwxe0
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری
گزیده ای از نوشتارها
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/06/blog-post_61.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۲۴, پنجشنبه

ایرانیان در پهنه ی سرزمین نیاکان آریایی: ۵۴ - ازدواج های عجیب و شگفت انگیز آریایی ها

چندی پیش در بخش چهل و سوم این مجموعه به "چگونگی ازدواج آریایی ها در ایران باستان" اشاره کردیم. در این بخش به بررسی ازدواج های عجیب بین آریایی ها می پردازیم:
نوعی ازدواج پسندیده: خویدوده یا خوه‌ دوده مفهومی است در دین زرتشتی که در آن اشاره به نوعی ازدواج پسندیده می‌شود. در مورد شیوه ی این ازدواج بین محققین اختلاف نظر وجود دارد. علیرضا شاهپور شهبازی و علی‌اکبر جعفری معتفدند از آنجا که در منابع کهن مانند گاتها و اوستا معنایی از ازدواج با محارم راجع به خویدوده وجود ندارد (البته در منابع بعدی همچون دینکرد و تفاسیر موبدان که مربوط به اواخر دوره ساسانی می‌باشد از ازدواج با محارم سخن به میان آمده است) و همین طور زرتشتیان حال حاضر چنین معنایی را قبول ندارند و خویدوده را ازدواج با خویشان نزدیک مانند عموزادگان می‌دانند باعث شده که محققان خویدوده را ازدواج با خویشاوندان نزدیک بدانند که در اواخر دورهٔ ساسانی معنای ازدواج با محارم در آن رسوخ کرده است...
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87
ازدواج با محارم در آیین زرتشتی: دینکرد به عنوان یکی از مهم‌ترین متونِ باستانی، اصل ازدواج با محارم را تأیید نمود و حتی برای اثبات مشروعیت آن دلائلی هرچند عجیب ارائه کرد. اصرار این متن کهن (که توسط بزرگترین موبدان زرتشتی در عصر اسلامی و از روی اوستای ساسانی نوشته شد)، بر مشروعیت و نیک بودنِ ازدواج با محارم امری روشن است. همچنین ازدواج برادر و خواهر به عنوان یکی از انواع ازدواج با محارم در آیین زرتشتی، به وسیله‌ی ده ‌ها منبع از منابع ایرانی و غیرایرانی قابل اثبات است. اکنون زمان آن است که درباره‌ ی خُوَیدوده‌ی پدر و دختر در آیین زرتشتی سخن بگوییم. هرچند آنچه گفته می‌شود جزو فرهنگ هزاران ساله‌‌ی دین زرتشتی است، اما نمی‌تواند ارتباطی با شخص زرتشتِ پیامبر داشته باشد. در کتاب سوم دینکرت، می‌خوانیم: «خداوند خود، پدر سپَندَرمَذ، زمین است؛ همان زمینی که از آفرینش مادینه بوده است. خداوند از او (زمین) نر را آفرید؛ کیومرث را که نامش به مرد نخستین ترجمه می ‌شود». یعنی کیومرث حاصل ازدواج اهورامزدا با دخترش سپندَرمَذ. موبدان زرتشتی در توجیه این نوع ازدواج گفته‌اند، همانگونه که ازدواج برادر و خواهر سبب می‌شود که حاصل این ازدواج فرزندی باشد که پدرش دایی اوست و مادرش عمه‌ی او، یعنی پدر و مادر در عین "پدر و مادر بودن"، دایی و عمه‌ی فرزند نیز محسوب می‌ شوند. فرزند نیز در عینِ فرزند بودنش، برادرزاده و خواهرزاده‌ی والدینش می‌باشد. همین امر موجب می‌شود که محبت بین والدین و فرزند، چندین برابر شود. « به همین گونه است برای نوزاد پسر که پدر و دختری با خویدوده با هم به دنیا آورده‌اند». یعنی به همین ترتیب در ازدواج پدر و دختر، حاصل این پیوند، فرزندی خواهد بود که هم فرزندِ پدر خود است و هم نوه‌ی دختریِ پدر خود و از طرفی هم فرزندِ مادر خود است و هم برادرِ او و از این طریق محبت‌ها چندین برابر می‌گردد!. حتی موبدان نگارنده‌ی دینکرد برای نشر این کردارِ اهورایی (ازدواج پدر و دختر) دعا کردند: «آیا به روزگاران چه زمان روشنایی دل و دیده برخواهد جَست و برخواهد افروخت و بسی شادمانی و رامش با خود خواهد آورد؟... می‌سزد آن شادمانی و شیرین‌کامی و رامش برخاسته از زایش پسری از خود و دختِ خویش چندین برابر باشد، زیرا که آن فرزند برای آن مادر، برادر نیز می‌باشد».
یان ریپکا به عنوان یکی از هزاران ایران‌شناس غربی، وجود این رسم را در متون ادبی ایران باستان تأیید کرده است. حتی در متون کهن عربی هم آمده است که برخی اعرابِ صدر اسلام زرتشتی شده بودند (از جمله افرادی در بحرین همچون زرارة بن عَدس و دو پسرش حاجب و لقیط، همچنین اقرع بن حابس و دیگران) که بنا بر یک نقل تاریخی، لقیط بن زراره پس از زرتشتی شدن، با دختر خود (دختنوس) ازدواج كرد. حکیم ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه، وجودِ رسمِ ازدواج با محارم (آن هم از نوع پیوند پدر - دختری) را در ایران باستان تأیید کرده است. حتی به صراحت گفته است که بهمن اردشیر بر اساس آموزه ‌های زرتشتی با دختر خود که «همای چهرزاد» نام داشت ازدواج کرد و فرزندی به نام «ساسان» حاصل این ازدواجِ پدر و دختر بود. در شاهنامه در ماجرای «به زنی گرفتن بهمن، همای دخترخویش را و ولیعهد کردنش» چنین آمد که شاه با دختر خود ازدواج کرد و حتی دختر از پدرش باردار شد. پدر نیز پس از مدتی از دنیا رفت و همین امر سبب شد تا بر سر ولیعهدی و حکومت اختلافاتی میان درباریان رخ دهد. همچنین بنابر متون کهن تاریخی، شاپور اول (پادشاه ساسانی)، با دخترش «آدور آناهید» ازدواج کرد. چه اینکه موبدان زرتشتی همواره مروّج و مشوّق ازدواج با محارم بودند. عجیب ‌تر اینکه در «روایت آذرفرنبغ فرخزادان» آمده است که اگر دختری راضی به ازدواج با پدرش نشود، پدر می‌تواند به زور با او هم‌ بستر شود!.
در متون کهن آمده است که اردشیر دوم هخامنشی دو دخترش، آتسا و آمسترس را به زنى گرفت. همچنین در اوستا آمده است که آرمیتی (اسپندارمذ) دختر اهورامزدا است و از سویی در اوستا آمده است که اهورامزدا با آرمیتی ازدواج کرد. در فصل ۱۷ یشتها، مشهور به اَرت یَشت، بند ۱۶ خطاب به ایزد اَشَی می گوید: «اهورامزدا پدر تو و سپندارمذ مادر توست». در اوستا، آمده است: «ای اهوره‌مزدا، زنی را ایستاده خواهم که در اندیشه و گفتار و کردار نیک، سرآمد و خوب آموخته و فرمانبردار شوهر و چون سپندارمذ و چون زنانی است که از آنِ تو اند». حتی در متن پهلوی چیده اندرز پوریوتکیشان آمده است: «هرمزد آفریده‌ام، نه اهریمن آفریده، پیوند و تخمه‌ام از کیومرث است. مادرم سپندارمذ و پدرم هرمزد، مرا مردمی از مهری و مهریانه است که نخستین پیوند و تخمه از کیومرث بودند»: تارنمای پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب
http://www.adyannet.com/fa/news/13013
ازدواج کمبوجیه و خواهرش رکسانا: رکسانا یا به اوستایی رئوخشنه یا روشنک نام دختر کوروش بزرگ و همسر کمبوجیه ی دوم بود. هرودوت دربارهٔ ازدواج کمبوجیه و خواهرش می‌نویسد: "با آنکه در هیچ دوره و زمانی در پارس سابقه نداشت، برادر با خواهر وصلت کند، باوجود این کمبوجیه به این خیال افتاد که برخلاف آئین قومی خویش، با خواهر خود ازدواج کند. پس قضات شاهی را احضار کرد و پرسید آیا در پارس قانونی هست که اگر وی بخواهد ازدواج بین خواهر و برادر را مجاز سازد؟. داوران شاهی هر چند نتوانسته بودند، قانونی پیدا کنند که چنین امری را تجویز کند ولی قانونی یافتند که به پادشاه ایران اختیار می‌داد، به آنچه دلخواه اوست، رفتار کند. بدین ترتیب قضات در اثر بیمی که از قهر کمبوجیه داشتند قاعده ‌ای تازه فراهم ساخته، جان خود را از خطر رهانیدند.
زناشویی با محارم در برخی خاندان ‌های پادشاهی باستانی، فراگیر بوده‌است و ایلامیان و مصریان و غیره، این آیین را داشته‌اند. این داستان کمبوجیه نشان می‌دهد که پارسیان در آن زمان از این آیین نا خوشنود بوده‌اند. گمانی نیست که ایرانی‌ها پس از پیروزی بر مصر، پیوستگی بسیاری با این کشور داشته‌اند. چه بسا از آن زمان در پیروی از مصری‌ها برخی از اعضای خاندان شاهی چنین کاری را انجام داده و پس از آن موبدان را وادار و ناچار نموده‌اند که دستور به روا بودن آن داده باشند. چنان‌که از گفتهٔ هرودوت بر می‌آید پیش از کمبوجیه قانونی که زناشویی با خواهر را روا کرده‌ باشد، در ایران وجود نداشته ‌است
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7_(%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4)
اشاره به برخی پیوند های زن و مرد در اقوام پارسی و مادی و سامی تحت کنترل هخامنشیان در بابل در نوشتاری زیر عنوان "اخلاقِ جنسی مردمانِ بین النھرین در دورهٔ ھخامنشی": تارنمای ایرون دات کام
http://www.iroon.com/irtn/blog/8275/
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/07/blog-post_14.html
بخش های پیشین مجموعه ی ایرانیان درپهنه ی سرزمین نیاکان آریایی
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/04/blog-post_17.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۲۰, یکشنبه

زنان نامدار ایران: ۳۳ - شهربانو همسر افسانه ای امام سوم شیعیان

ماجرای زندگی او
شهربانو شخصیتی است که در روایات شیعه به عنوان دختر یزدگرد سوم، همسر حسین بن علی امام سوم شیعیان و مادر حضرت علی بن حسین معرفی می‌شود. اما بنوشته امیر معزی، هیچ یک از تاریخ‌ نگاران باستان که به موضوع حمله اعراب به ایران و سرنوشت خانواده ساسانیان پرداخته‌اند، به ارتباط میان یکی از دختران یزدگرد سوم و حضرت حسین بن علی اشاره نکرده‌اند. ضمن اینکه ابن سعد و ابن قتیبه، مادر علی بن حسین را برده ‌ای از اهالی ناحیه سند معرفی کرده‌اند ویلفرد مادلونگ هم هویت تاریخی شهربانو را رد کرده و آن را افسانه می داند. ایتان کولبرگ هم ادعای شیعیان در مورد شخصیت تاریخی شهربانو را رد می کند. او می نویسد که نام مادر علی بن حسین، بَرَه، جَیدا یا غَزاله یا ام‌ولدی از ناحیه سند یا سجستان بوده است. بنابر روایات سنتی شیعیان، نام مادر علی بن حسین شهربانویه، جهانشاه یا شاه زنان بود. برخی می گویند که او خودش را به رود فرات انداخت، در حالی که بقیه می گویند او جز بازماندگان جنگ کربلا بود... به نوشته ی دهخدا پژوهش‌ها نشان داده است که داستان شهربانو واقعی نیست و یزدگرد را دختری بنام شهربانو نبوده است. داستان شهربانو در واقع از ربیع الابرار زمخشری و قابوس نامه اخذ شده است. سید جعفر شهیدی در کتاب زندگانی علی بن حسین با ادله های تاریخی ماجرای شهربانو را رد می کند: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
شهربانو كيست؟ تارنمای شبکه اجتماعی هم میهن

آرامگاه بی بی شهربانو در ری: از آن‌جایی که مادر علی بن حسین در شهر مدینه درگذشته ‌است، عده‌ای آرامگاه او را در مدینه در آرامگاه قریشیان می‌دانند. بعید می‌نماید که او سر از کوهی در ری درآورده ‌باشد، از همین رو احتمال آن که این آرامگاه برای بی‌بی شهربانو باشد، بسیار کم است: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
شهربانو: در زنجیری از سروده ها
http://ganjoor.net/index.php?s=%22%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%22&author=0
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

متن کامل
http://asre-nou.net/php/view.php?objnr=38569
بخش های پیشین زنان نامدار ایران
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/04/blog-post_571.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۱۶, چهارشنبه

یادنامه ی رودکی سمرقندی


ماجرای زندگی او
۱ - ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سال های پایانی عمر مورد بی‌مهری امرا قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا درگذشت
http://ganjoor.net/roodaki/
۲ - ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم متخلص به رودکی و مشهور به استاد شاعران نخستین شاعر مشهور ایرانی-فارسی حوزه تمدن ایرانی در دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری و استاد شاعران این قرن در ایران است. در اشعار رودکی با باور به ناپایداری و بی‌وفایی جهان، اندیشه غنیمت‌شمردن فرصت، شادی و شادخواری رو‌برو می‌شویم. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک (پنجکنت در تاجیکستان امروزی) در ناحیه رودک در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. تا پیش از وی کسی دیوان شعر نداشته‌است و این از نوشته‌های ایرانی عربی نویس هم عصر رودکی- ابوحاتم رازی مسجل می‌گردد. ریچارد فرای عقیده دارد که رودکی در تغییر خط از خط پهلوی به خط فارسی نقش داشته ‌است. از تمام آثار رودکی که گفته می‌شود بیش از یک میلیون و سیصد هزار بیت و نیز شش مثنوی بوده‌است، فقط ابیاتی پراکنده به همراه چند قصیده، غزل و رباعی باقی‌ مانده ‌است. شمس قیس رازی در کتاب المعجم فی معاییر اشعار عجم خود رودکی را آفرینندهٔ رباعی دانسته... در تذکره‌ها آمده رودکی چنگ نواز بوده‌است. می‌گویند توان و چیرگی رودکی در شعر و موسیقی به اندازه‌ای بوده‌است که نیروی افسونگری شعر و نوازندگی وی در ابونصر سامانی چنان تأثیر گذاشت که وی پس از شنیدن شعر «بوی جوی مولیان» بدون کفش، هرات را به مقصد بخارا ترک کرد. .. زادروز رودکی در ۲۳۷ خورشیدی = ۲۴۴ قمری = ۸۵۸ میلادی و درگذشت وی در ۳۱۹ خورشیدی = ۳۲۹ قمری = ۹۴۰ میلادی است. در سال ۱۹۴۰ یعنی هزار سال پس از مرگ رودکی، صدرالدین عینی، بنیانگذار ادبیات فارسی تاجیکی برآن شد که از شواهد موجود در «تاریخ سمرقند» گور وی را بیابد. سرانجام پس از تلاش‌ های بسیار وی موفق شد گور وی را چنان‌که در تمامی تذکره‌ها آمده در یک گورستان قدیمی در بنجرود شناسایی نماید. در سال ۱۹۶۵، گروهی باستان‌شناس روسی به رهبری گراسیموف- پیکرتراش نامی روس- گور وی را شکافتند. پس از تحقیقاتی که بر پیکر وی انجام شد و با مبنا قرار دادن اشعار خود شاعر چهرهٔ وی را ترسیم نمودند. نتیجهٔ پژوهش‌ها این شد که کسی چشمان شاعر را درنیاورده‌است بلکه سر وی را روی آتش یا زغال گداخته گرفته‌اند که موجب سوختن و کوری چشم وی گشته‌است. همچنین شکستگی‌های متعدد در ستون مهره‌ها و دنده‌های وی از شکنجه شدنش پیش از مرگ حکایت می‌کند…. بدنبال کشفیات صدرالدین عینی آرامگاه او در نیمهٔ قرن بیستم از روی شواهد مندرج در تذکره‌ها و تواریخ نوشته شده از سمرقند پس از مدتی گمگشتگی شناسایی شد؛ و استخوان‌های وی که نشانهٔ کوری هم در آن بود یافته‌های عینی را تثبیت کرد. درپی آن بقعه‌ای شبیه به آرامگاه عطار بر بالای گور وی ساخته شد که هم اکنون در روستای بنجرودک یا پنجکنت در ۱۷۰ کیلومتری شمال شهر دوشنبه و در خاک جمهوری تاجیکستان قرار دارد. اخیراً به دعوت وزارت فرهنگ تاجیکستان چند تن از استادان کاشی کار نیشابور به نمایندگی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی برای مرمت آرامگاه رودکی سمرقندی به تاجیکستان اعزام گشتند. کار گروه ایرانی در این مرمت تنها بازسازی گنبد بقعهٔ رودکی به مساحت یکصد متر مربع به سبک افلاک نما، با بهره‌گیری از کاشی فیروزه‌ای بوده‌است: بخش فارسی تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی پدیا
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C
۳ - رودکی شاعر مشهور عهد سامانی را به سبب فضیلت و تقدم در فنون ادب و شعر، استاد رودکی و استاد شاعران خوانند. "ای آنکه طعن کردی در شعر رودکی/ این طعن کردن تو ز جهل و ز کودکی است/ کان کس که شعر داند داند که در جهان/ صاحب قران شاعری استاد رودکی است" از سروده های نظامی عروضی است: تارنمای لغت نامه دهخدا/ واژه نامه‌ی پارسی ویکی
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-ec88646967c243e1bc3a113cfe6730e8-fa.html
زندگی و برخی از آثار او به زبان انگلیسی
https://en.wikipedia.org/wiki/Rudaki
جایگاه جهانی و آیین های بزرگداشت او
به عنوان پدر شعر کلاسیک فارسی رودکی از جایگاه ممتازی در جهان برخوردار است. اشعار غنایی و تعلیمی وی راه را بر بزرگان زیادی بازکرده ‌است و از این رو همواره آیین‌ های پاسداشت مختلفی برای این شاعر پارسی‌زبان برگزار می‌شود. در یکی از این آیین ‌ها که در سال ۲۰۰۸ به میزبانی سازمان ملل متحد برگزار شد بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد دربارهٔ شاعری رودکی در حضور جمع کثیری از سرشناسان علمی فرهنگی جهان، نمایندگان یونسکو و سفیران کشورهای مختلف گفت: «اشعار رودکی می‌تواند مبنای اتحاد جهانی قرار بگیرد چرا که رودکی شاعر خوبی‌ها و عدالت بود». همچنین در آذر ماه سال ۱۳۸۷ هجری شمسی، سازمان میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی با همکاری بنیاد فرهنگی رودکی و یونسکو، آیین بزرگداشتی برای رودکی در تهران با حضور شرکت کنندگان داخلی و خارجی ترتیب داده شد. بیشتر شرکت کنندگان خارجی از کشورهای هندوستان، افغانستان، تاجیکستان، فرانسه، ازبکستان، قرقیزستان و قزاقستان بودند. در سال ۱۹۵۵ میلادی دولت جمهوری تاجیکستان به مناسبت هزار و صدمین سالگرد تولد رودکی مراسمی در این زمینه برپا نمود.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C
برخی از سروده های مشهور او
زمانه پندی آزادوار داد مرا/ زمانه را چو نکو بنگری همه پند است
به روز نیک کسان گفت: غم مخور، زنهار/ بسا کسا که به روز تو آرزومند است
زمانه گفت مرا: خشم خویش دار نگاه/ کرا زبان نه به بند است پای دربند است
http://saadatnoury.blogspot.ca/2016/05/blog-post_12.html
ای آنکه غمگینی و سزاواری/ واندر نهان سرشک همی باری
رفت آنکه رفت، و آمد آنک آمد/ بود آنچه بود، خیره چه غم داری؟
هموار کرد خواهی گیتی را/ گیتی‏ست، کی پذیرد همواری؟
مستی مکن که نشنود او مستی/ زاری مکن که نشنود او زاری
شو تا قیامت آید زاری کن/ کی رفته را به زاری باز آری؟...
تا بشکنی سپاه غمان بر دل/ آن به که می بیاری و بگساری
اندر بلای سخت پدید آرند/ فضل و بزرگمردی و سالاری
http://www.beytoote.com/art/song/zybav-poems1-rudaki.html
مرا بسود و فرو ریخت هر چه دندان بود/ نبود دندان، لابل چراغ تابان بود
سپید سیم زده بود و در و مرجان بود/ ستارهٔ سحری بود و قطره باران بود
دلم خزانهٔ پرگنج بود و گنج سخن/ نشان نامهٔ ما مهر و شعر عنوان بود...
http://saadatnoury.blogspot.ca/2014/10/blog-post_8.html
بوی جوی مولیان آید همی/ یاد یار مهربان آید همی
ریگ آموی و درُشتی‌های او/ زیرپایم پرنیان آید همی
آب جیحون از نشاط روی دوست/ خنگ ما را تا میان آید همی
ای بخارا، شاد باش و دیر زی/ میر زی تو شادمان آید همی
میر سرو است و بخارا بوستان/ سرو سوی بوستان آید همی
میر ماه ست و بخارا آسمان/ ماه سوی آسمان آید همی
http://saadatnoury.blogspot.ca/2016/07/blog-post_7.html
آن صحن چمن، که از دم دی/ گفتی دم گرگ یا پلنگ است
اکنون ز بهار مانوی طبع/ پرنقش و نگار همچو ژنگ است
http://saadatnoury.blogspot.ca/2015/05/blog-post_7.html
سپیده سیم زده بود و در و مرجان بود
ستاره ٔ سحری قطره های باران بود
http://saadatnoury.blogspot.ca/2014/07/blog-post_19.html
سپید برف برآمد به کوهسار سیاه/ و چون درونه شد آن سرو بوستان آرای
و آن کجا بگوارید ناگوار شدهست/ و آن کجا نگزایست گشت زود گزای
http://saadatnoury.blogspot.ca/2014/07/blog-post_19.html
آمد بهار خرم با رنگ و بوی طیب/ با صد هزار نزهت و آرایش عجیب
یک چند روزگار، جهان دردمند بود/ به شد، که یافت بوی سمن باد را طبیب...
http://saadatnoury.blogspot.ca/2014/07/blog-post_19.html
برخی از سروده های او به زبان انگلیسی/ ترجمه ی ساسان طباطبایی
http://leopard.booklikes.com/post/847827/father-of-persian-verse-rudaki-and-his-poetry-translated-and-introduced-by-sassan-tabatabai
برخی از سروده های او در یوتیوب
۱ - بوی جوی مولیان - اجرا: مرضیه و غلامحسین بنان
https://www.youtube.com/watch?v=AdKDXfpzXo4
۲ - بوی جوی مولیان - اجرا: مرضیه و جانان
https://www.youtube.com/watch?v=Flh-CkYEbVk
۳ - بوی جوی مولیان - اجرای دیگری از: مرضیه و غلامحسین بنان
https://www.youtube.com/watch?v=SPG8J992XUU
۴ - بوی جوی مولیان - اجرا: داود پژمان خواننده ی افغانی
https://www.youtube.com/watch?v=Sb3cwx9wDuw
۵ - بوی جوی مولیان - اجرای دیگری از: داود پژمان خواننده ی افغانی
https://www.youtube.com/watch?v=5cH_aoHNGfg
برخی نامگذاری ها با اشاره به نام او
۱ - تالار رودکی: تالار رودکی در تاریخ ۳ آبان ۱۳۴۶ گشوده شد. این تالار چندمنظوره برای اجرای نمایش‌های باله، اپرا و کنسرت‌های موسیقی ایرانی و اروپایی ساخته شد... مجموعه تالار رودکی در اصل شامل دو تالار می‌شد. بعد از انقلاب ۵۷ تالار بزرگ ‌تر رابه تالار وحدت و تالار کوچک ‌تر را به تالار رودکی تغییر نام دادند و پس از انقلاب در این تالار بیشتر کنسرت‌های موسیقی و نمایش‌های تئاتر اجرا شده‌ است. تالار وحدت در تهران، خیابان حافظ، خیابان محمد حسین شهریار قرار دارد:بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Roudaki_Hall
گزارش کوتاهی از افتتاح تالار رودکی در سال ۱۳۴۶
https://www.youtube.com/watch?v=if1NNgzsNxs
گزارشی از تالار رودکی
https://www.youtube.com/watch?v=zriUNqSVZps
پروین سرلک نخستین مسئول برنامه های ایرانی تالار رودکی
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2013/10/blog-post_14.html
۲ - دهانه ی رودکی: در ستاره‌شناسی، یکی از دهانه‌های برخوردی سیاره تیر به نام این شاعر فارسی‌زبان دهانه رودکی نامیده شده‌است.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C
۳ - گروه موسیقی سنتی رودکی
https://www.youtube.com/watch?v=OYmsPgjtEp0
۴ - قادر رودکیان سرپرست گروه موسیقی سنتی رودکی
https://www.youtube.com/watch?v=ucYwe87aV08
۵ - محمدرضا رودکی: (متولد ۱۳۶۲ در شیراز) ورزش‌کار رشتهٔ جودو است. وی برندهٔ سه مدال بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰ در ۱۰۰+ کیلوگرم و وزن آزاد، نفر پنجم المپیک پکن و قهرمان کوراش جهان در سال ۲۰۰۹ است
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C
۶ - خیابان رودکی (سلسبیل): خیابان اصلی در تهران است. سلسبیل نام چشمه‌ای است در بهشت و البته یکی از محلات قدیمی تهران هم هست. سلسبیل جزئی از منطقه ی ۱۰ شهرداری تهران و محله‌ای در خیابان آزادی است که حالا به رودکی تغییر نام داده است. این خیابان با خیابان‌های خوش و آذربایجان همسایه است.  كل خيابان رودكي شامل باغ‌هاي اناري بوده است كه بعدها شروع به ساخت و ساز در اين محله كردند و درحال حاضر تبديل به پمپ بنزين شده است.
http://www.newholidays.ir/print/11472
۷ - بنیاد فرهنگی هنری رودکی: بنياد فرهنگی هنری رودکی فعاليت خود را از آبان سال ۱۳۸۲ در قالب مؤسسه اي عمومي غير دولتي، با هدف پيشرفت و توسعه هنر هم تراز با شأن تاريخی، دينی و ملی هنر در سرزمين ایران و برخورداری آن از موقعيت و اعتبار برجسته ملی و بين المللی، آغاز کرد... بیشتر:
http://www.bonyadroudaki.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=1&pageid=201
رودکی پژوهان مشهور
از میان مشهور ترین رودکی پژوهان می‌توان به براگینسکی، سیمنوف، صدرالدین عینی، محمدعلی فروغی، سعید نفیسی، محمد شکوروف و ریچارد فرای اشاره نمود.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری
گزیده ای از نوشتار ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/07/blog-post_6.html
بخش های پیشین مجموعه ی یاد نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/12/blog-post_5.html

ه‍.ش. ۱۳۹۵ تیر ۱۳, یکشنبه

یادداشت هایی پیرامون زندگی و آثار والت دیزنی: نوآور در طراحی پارک تفریحی، صدا پیشه و هنرمند مشهور آمریکائی

ماجرای زندگی او
۱ - والتر الیاس والت دیزنی یک بازرگان، کاریکاتوریست، پویانما، تهیه‌کننده، کارگردان، فیلمنامه ‌نویس، کارآفرین و صدا پیشه آمریکایی بود. او یکی از چهره ‌های سرشناس صنعت انیمیشن (پویانمایی) آمریکا و سراسر جهان، به عنوان یک نماد بین‌المللی و بشردوست شناخته شده است که در طول فعالیت‌هایش درقرن بیستم همگان او را به‌ خوبی می‌شناسند. او و برادرش "روی اولیور دیزنی" با عنوان غول بازرگانی هالیوود مشهورند. دیزنی، بنیانگذار محصولات والت دیزنی است که بعدها به یکی از معروف ‌ترین و بهترین شرکت‌های تولید فیلم تبدیل شد. این شرکت در حال حاضر با نام کمپانی والت دیزنی معروف است و درآمد سالانه آن در سال ۲۰۱۳، ۴ میلیارد دلار بوده است.
دیزنی در ۵ دسامبر ۱۹۰۱ در خیابان استریپ در منطقهٔ هرموسای شیکاگو چشم به جهان گشود. الیاس دیزنی پدر ایرلندی - ‌کانادایی ‌او و فلورا مادر آلمانی و انگلیسی تبار ‌او بود. در سال ۱۸۷۸، پدر دیزنی، الیاس، از شهرستان هورن در استان انتاریوی کشورکانادا، به ایالات متحده مهاجرت کرد. الیاس برای راه‌آهن کار می‌کرد و با فلورا، در آکرون فلوریدا (در ۴۰ مایلی جایی که بعد ها دنیای والت دیزنی در آنجا توسعه یافت) ازدواج کرد. خانواده ی دیزنی، به ایلی‌نویِ شیکاگو، زادگاه برادر الیاس، "رابرت" نقل مکان کردند. در سال ۱۹۰۶، خانواده‌ ی دیزنی به یک مزرعه در مارسلین میسوری، جایی که "روی اولیور دیزنی" به‌ تازگی یک زمین کشاورزی خریده بود نقل مکان می‌کنند....
دیزنی به عنوان یک انیماتور و کارآفرین، به خصوص به عنوان یک تولیدکننده فیلم و همچنین به عنوان یک نوآور در انیمیشن و طراحی پارک تفریحی شناخته شده است. او و کارکنانش برخی از شخصیت‌های کارتونی معروف دنیا مانند میکی ماوس را خلق نمودند که دیزنی شخصاً صدا پیشگی او را برعهده گرفت. در طول عمر خود، او موفق به دریافت چهار جایزه ی "اسکار" افتخاری و ۲۲ جایزه اسکار از مجموع ۵۹ نامزد اسکار، از جمله رکورددار چهار جایزه در یک سال شد. او همچنین موفق به کسب ۷ جایزه ی"امی" شده است... نام او همچنین به استراحت‌گاه‌ های بین‌المللی مانند استراحت‌ گاه دیزنی توکیو، دیزنی‌لند پاریس و دیزنی‌لند هنگ کنگ نسبت داده شده است. او در ۱۵ دسامبر ۱۹۶۶ به دلیل سرطان ریه در بوربانکِ کالیفرنیا چشم از جهان فرو بست. یک سال بعد، ساخت و ساز استراحت‌ گاه والت دیزنی در فلوریدا آغاز شد. برادرش روی دیزنی، "قلمرو ی پادشاهی سحر و جادو" را در ۱ اکتبر ۱۹۷۱ افتتاح کرد: بخش فارسی تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی پدیا
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA_%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C
۲ - خانواده ی والت همواره با فقر دست و پنجه نرم می کرد، اما با این حال مادر و برادر بزرگ تر او «ری» از تشویق والت دست برنمی داشتند. در سال های ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۴ فقر این خانواده را خسته کرده بود و آنها راهی کانزاس شدند، تا شاید در آنجا گشایشی بیابند. در کانزاس والت در مدرسه هنرهای نمایشی ثبت نام کرد، در مدرسه او همیشه دوستانش اش را با درآوردن ادای هنرمند مطرح آن زمان، چارلی چاپلین، سرگرم می کرد. معلمان اش همیشه او را پای تخته می بردند تا برای شاگردان داستان بگوید. داستان های او همواره همراه بود با تصاویر کارتونی قهرمانان که با گچ، پای تخته می کشید. این کارتون ها اولین تصاویر کارتونی والت دیزنی بود. با شروع جنگ در سال ۱۹۱۸، دیزنی سعی کرد که در ارتش ثبت نام کند. اما او ۱۶ ساله بود و سن اش کمتر از سن قانونی محسوب می شد و او را نپذیرفتند. والت، برای رفتن به جنگ راه دیگری پیدا کرد و وارد صلیب سرخ شد، در آنجا او را راننده آمبولانس کردند. آمبولانس او را در جنگ همه می شناختند، چون به جای آنکه با پوشش های جنگی استتار شده باشد، کارتون هایی که والت دیزنی کشیده بود سراسر خودرو را پوشانده بود. از جنگ که برگشت، دوست داشت کارش را در هنر ادامه دهد، اما هنری که بتواند با بازار پیوند برقرار کند، او انیمیشن را انتخاب کرد. او در کانزاس، برای شرکت های تجاری انیمیشن های تجاری تولید کرد. موفقیت او باعث شد که تصمیم بگیرد، اولین انیمیشن مستقل خود را با نام «داستان های آلیس» بنویسد، این انیمیشن اقتباسی بود از کتاب «آلیس در سرزمین عجایب».  اما پول اش تمام شد و شرکت تازه تاسیس او ورشکست شد. او تسلیم نشد و نسخه های نقاشی شده این انیمیشن را برداشت و به سمت هالیوود رفت تا آنجا سرنوشت خود را دنبال کند. وقتی به هالیوود می رفت، هنوز بیست و دو سال اش نشده بود. در هالیوود، والت دیزنی از شکست «داستان های آلیس» واهمه داشت. برادرش روی، که در کالیفرنیا زندگی می کرد و همیشه دوستدار کارهای والت بود، به او ۲۵۰ دلار داد. آنها با گروگذاشتن کل دارایی های خود، ۵۰۰ دلار دیگر هم قرض گرفتند و در گاراژ عموی شان، کار خود را شروع کردند. به زودی، آنها سفارشی را از نیویورک از خانم «مارگارت جی وینکلر» دریافت کردند که از آنها خواسته شده بود که «داستان های آلیس» را با نام «آلیس در سرزمین کارتونی» به شرکت وینکلر بفروشند. پول به دست آمده از این تجارت، به آنها این امکان را داد که دفتری در مرکز هالیوود برای خود دست و پا کنند. در سال ۱۹۲۷، آنها به تولید مجموعه آلیس خاتمه دادند و والت دیزنی شخصیت جدیدی به نام «خرگوش خوش شانس، اسوالد» ساخت. این فیلم موفقیت خوبی کسب کرد و استودیو یونیورسال آن را در سراسر آمریکا روی پرده برد، اما اختلاف با شوهر خانم وینکلر، آنها را به دادگاه برد و دادگاه علیه دیزنی رای داد و امتیاز شخصیت «اسوالد» به چارلز مینز رسید. از دست دادن امتیاز شخصیت اسوالد والت دیزنی را به این فکر انداخت که شخصیت جدیی برای خود خلق کند. بنابراین والت شخصیتی خلق کرد که آینده این شرکت را تغییر داد: میکی ماوس... : تارنمای ویوان نیوز
http://www.vivannews.com/Pages/News-16602.aspx
٣ - والت دیزنی سازنده ٔ تصاویر متحرک (میکی ماوس) بود. وی در آکادمی هنرهای زیبای شیکاگو تحصیل کرد. در جنگ اول جهانی در فرانسه راننده ٔ آمبولانس صلیب سرخ بود در ۱۹۱۸ م در کانزاس سیتی اعلان های سینمایی می ساخت و در ۱۹۲۳ در هالیوود به ساختن فیلم های فکاهی پرداخت. در ۱۹۲۸ به نیویورک رفت و پس از مراجعت به هالیوود ساختن فیلم های میکی ماوس را آغاز کرد و شخصیت های بسیاری را در قالب حیوانات خلق کرد و فیلم های بسیاری از آنان ساخت. والت دیزنی در رنگ آمیزی زیاد قوی نبود. اهمیت او بیشتربسبب شخصیت های ساده و دلپسندی است که در فیلم های بیشمار خود خلق کرده است (از دائرة المعارف فارسی): تارنمای لغت نامه دهخدا/ واژه نامه‌ی پارسی ویکی
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-b982e34560a94206b2907b5483fe3b6b-fa.html
زندگی و برخی از آثار او به زبان انگلیسی
https://en.wikipedia.org/wiki/Walt_Disney
برخی از آثار او به زبان انگلیسی
https://worldcat.org/identities/lccn-n78-95660/
برخی از فیلم ها و آثار او
فیلم ها: ۲۱۰ فیلم پویانمایی بلند/ ۴۹۳ فیلم کارتونی کوتاه/ ۴۷ فیلم پویانمایی آمیخته با تصاویر سینمایی/ ۴۷ فیلم بر پایه واقعیت/ ۳۳۰ ساعت برنامه تلویزیونی باشگاه میکی‌ماوس.
شرکت والت دیزنی: که بعنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های رسانه‌ای و سرگرمی جهان شناخته می‌شود در ۱۶ اکتبر ۱۹۲۳ توسط والت دیزنی و با مشارکت برادرش روی اولیور دیزنی، در قالب یک استودیو کوچک انیمیشن ‌سازی تاسیس شد. این شرکت بسرعت توسعه پیدا کرد و به یکی از بزرگ‌ترین استودیوهای هالیوود تبدیل شد. شرکت والت دیزنی امروزه مالک ۱۴ شهر بازی، شبکه های تلویزیونی از جمله آ‌بی‌سی، شبکه دیزنی، ای‌اس‌پی‌ان و آبی‌سی خانوادگی، همچنین شرکت‌های تابعه و زیرمجموعه والت دیزنی پیکچرز، پیکسار، مارول اینترتینمنت، لوکاس فیلم و هیولو می‌باشد. دفتر مرکزی شرکت والت دیزنی و استودیوی اصلی آن در شهر بربنک، کالیفرنیا قرار دارند. این شرکت یکی از اعضای میانگین صنعتی داو جونز است.
پارک تفریحی دیزنی‌لند: نام یک پارک تفریحی می‌باشد که در ۱۳۱۳ بلوار هاربور جنوبی در آناهایم، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا واقع شده‌است. این پارک در ۱۷ ژوئیه سال ۱۹۵۵ میلادی باز شده‌است. مالک و گردانندهٔ این پارک شرکت والت دیزنی می‌باشد. این پارک تا کنون مورد بازدید بیش از ۵۱۵ میلیون نفر از زمان افتتاح قرار گرفته‌است. در سال ۱۹۹۸ میلادی دیزنی‌لند به پارک دیزنی‌لند برای تمایز از مجموعهٔ بزرگتر تفریحی دیزنی‌لند تغییر نام داد. به همه کسانی که وارد این مکان شاد می‌شوند گفته می‌شود: "خوش‌آمدید. دیزنی‌لند سرزمین شماست. اینجا کهولت، خاطرات عزیز گذشته را بازمی‌یابد، و جوانی مبارزات و وعده‌های آینده را می‌چشد. دیزنی‌لند به ایده‌آل‌ها، رویاها و واقعیت‌های سختی که آمریکا را ساخته‌است تقدیم شده‌است... با آرزوی اینکه منبعی از شادی و الهام برای تمام دنیا باشد. والت دیزنی، ژوئیه سال ۱۹۵۵ میلادی ساعت ۴:۴۳ بعد از ظهر": بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://wikipedia.org/
نخستین ساخته‌ های دیزنی: اسوالد، خرگوش خوش‌شانس، نام یکی از نخستین شخصیت ‌های کارتونی والت دیزنی و شخصیت اصلی این کارتون است که در سال ۱۹۲۷ خلق شد. نسخه‌ ی مرمت ‌شده ی "زنگوله‌ های سورتمه" تولید ۱۹۲۸ برای نخستین بار در موسسه فیلم بریتانیا در لندن نمایش داده می‌شود. این موسسه گفته که این فیلم شش دقیقه‌ای را در آرشیو خود پیدا کرده است. بسیاری از فیلم‌های اسوالد، خرگوش خوش‌شانس، مرمت شده اما زنگوله ‌های سورتمه از زمان نخستین نمایشش در سال ۱۹۲۸ تاکنون دیده نشده است. این خرگوش کارتونی که در سال ۱۹۲۷ توسط والت دیزنی و آب آیورکس خلق شد، شخصیتی است که حدود یک سال بعد به میکی ماوس، مشهورترین شخصیت دیزنی تبدیل شد. پس از به دنیا آمدن میکی ماوس، اسوالد تا سال‌ها بعد هم در تولیدات دیزنی حضور کمرنگی داشت، اما هرچه جلوتر می‌رفت بیشتر از شباهتش با میکی ماوس کاسته می‌شد: بخش فارسی تارنمای بی‌ بی‌سی
http://www.bbc.com/persian/arts/2015/11/151104_l51_disney_oswald_animation
برخی فیلم های کارتونی والت دیزنی به زبان انگلیسی
https://www.youtube.com/results?q=Walt+Disney+cartoon+films
۱۰ گفتاورد مشهور والت دیزنی به زبان انگلیسی
http://www.brainyquote.com/slideshow/authors/top_10_walt_disney_quotes.html
برخی نظریات درباره ی آثار او
حقایق جالب و عجیب درباره ی والت ‌دیزنی/ گزارش ویژه ی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)
http://www.isna.ir/news/91042716717
«من از مقایسه کردن متنفرم، والت دیزنی خلاق بود اما در تجارت خوب نبود. برادرش آثار او را به کار می گرفت. او مثل من عاشق این بود که سرگرمی های خانوادگی بسازد. احساس می کنم آن یک موهبت بود و من هم آن را دارم": مایکل جکسون
https://fa.wikiquote.org/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84_%D8%AC%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86
برخی نظریات او
نظریه و استراتژی در والت ‌دیزنی
http://www.philosociology.ir/daily-articles/2817--walt-disney-.html
“اگر هدف خود را صرفاً کودکان قرار دهید از بین می روید. به هر حال بزرگترها همان کودکانی هستند که رشد کرده اند”: والت دیزنی
http://vishka.com/FA/tag
تهیه و تدوین:
دکتر منوچهر سعادت نوری

گزیده ای از نوشتارها
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2016/06/blog-post_61.html