ه‍.ش. ۱۳۹۴ دی ۵, شنبه

خر نامه


خر در فرهنگ واژه ها
۱ - خر حیوانی است که آنرا بعربی حمار گویند... خر حیوانی چارپا کوچکتر از اسب که گوش های دراز دارد (از ناظم الاطباء). حمار یا درازگوش یا الاغ یا خر از گروه پستانداران سم داریست که سم آنها بی شکافست. دست و پای این حیوان نسبتاً باریک و بلند و سم آن کوچک می باشد. موی خر معمولاً خاکستریست و خط پشت این حیوان با باند دیگری متقاطع می شود و در روی شانه های وی چلیپایی تشکیل می دهد. گوش های خر دراز و دم آن باریک است و بسر آن یک دسته مو قرار دارد. زانوان این حیوان غالباً دارای باندی رنگی باریک و مخطط است، ولی با این همه رنگ خرها مختلف می باشد. هر خر را چون اسب دوازده دندان آسیا و شش دندان پیشین و دو انیاب بهر فک است: تارنمای لغت نامه دهخدا
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-080fa08a94dd46efb4031984a8497307-fa.html
۲ - خر = درازگوش - الاغ : واژه نامه ی نوین تالیف محمد قریب
۳ - خر یا اُلاغ یا درازگوش حیوانی اهلی از خانوادهٔ اسبیان است. انسان‌ها از این حیوان بیشتر برای بارکشی استفاده می‌کنند. جمعیت خران دنیا به بیش از ۴۰ میلیون رأس می‌رسد. خر در فرهنگ عامیانه بسیاری از کشورها نماد حماقت و لجاجت است. یک خر متوسط القامت حدود یک متر ارتفاع در ناحیهٔ شانه دارد، اما نژادهای مختلف آن اندازه‌های متفاوتی دارند. خرهای سیسیلی فقط ۶۱ سانتیمتر قد می‌کشند، در حالی که خرهای آمریکایی با ارتفاع ۱۶۷ سانتیمتر هم مشاهده شده‌اند. رنگ خرها از سفید تا خاکستری یا سیاه متغیر است. خرها هرچند از اسبها کندروترند اما قدم‌های استواری دارند و بر کشیدن بارهای سنگین در مسیرهای دشوار قادر هستند. قاطر حیوان دورگه‌ای است که از تزویجِ خر نر و اسب ماده حاصل می‌شود و قدرت بارکشی آن بسیار بیشتر از خر و اسب است: بخش های انگلیسی و فارسی تارنمای ویکی پدیا
https://en.wikipedia.org/wiki/Donkey
خر در جانورشناسی
۱ - طبقه ‌بندی علمی خر اهلی‌: خر وحشی آفریقایی جد وحشی خرهای اهلی است. این حیوان حدود ۵۰۰۰ سال پیش در مصر یا بین‌النهرین اهلی شد.
رده: پستانداران
راسته: تک‌سم‌سانان
تیره: اسبیان
رده: ستوران
زیررده: اسینوس
گونه: خر وحشی آفریقایی
زیرگونه: اکوئوس افریکانوس اسینوس
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1
۲ - خر وحشی آفریقایی از اعضای وحشی خانواده ی اسبیان می‌ باشد. این گونه نیای خرهای اهلی است که در درون همین گونه جای دارد و در بیابان‌های شمال‌ شرقی آفریقا زندگی می‌کند. کشورهای سومالی، اریتره و اتیوپی محل زندگی این گونه خر است. گستره زندگی این جاندار در گذشته کشورهای لیبی، مصر و سودان را نیز شامل می‌ شده ‌است. تعداد فقط ۷۵۰ راس از این نوع خر در حال زندگی است. طول این حیوان حدود ۲ و قد آن حدود ۱٫۲۵ متر می‌باشد
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1_%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C
انواع نژادهای خر
۱ - معروف ترین نژادهای خر اهلی: خر تبتی - خر معمولی - خر شامی - خر قبرسی - خر حبشی
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1
۲ - فهرست نژادهای خر/ به زبان انگلیسی
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_donkey_breeds
خر در تاریخ
یونانیان و ایرانیان از خر درلشکرکشی ها و راه پیمایی های نظامی استفاده بسیار می کردند. مصری ها چون شکل «تیفون » - خداوند شر- را بشکل خر می دیدند، از خر تنفر داشتند. ولی بجز این مورد استثنائی خر همواره در نزد ملل شرق محبوب و صاحب ارج و قیمت بوده است. در کتاب مقدس از خر بارها صحبت رفته و فک یک خر موجب آن زورآزمایی های شمشون در جنگ فلسطینی ها شده است... مسیح سوار بر خر ماده کره دار فاتحانه به اورشلیم پا گذارد. رومی ها در تربیت خر کوشا بودند و یک سناتور رومی دوهزار فرانک را در مقابل قیمت یک خر داد: تارنمای لغت نامه دهخدا
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-080fa08a94dd46efb4031984a8497307-fa.html
خر در جغرافیا
۱ - خر نام آبی است در دیار بنی کلب بن وبره در شام. شام نام مملکتی است که در گذشته شامل اردن و سوریه و لبنان و فلسطین بود.
http://parsi.wiki
۲ - خر نام منزلگاهی است در راه مصر واقع در پایین اعراس که سرانجام به قاهره می رسد (از معجم البلدان).
http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-88b1c32ac948468fbde2317e087718bf-fa.html
خر در کتاب ها و نوشتارها
۱ - "خرنامه"یا "منطق‌الحمار"برگرفته از كتابی است كه در سال ۱۳۰۶ هجری قمری به چاپ سنگی در ۱۳۸ صفحه تحت عنوان "الحمار یحمل اسفارا" به طبع رسیده است. این كتاب ترجمه و اقتباس آزادی است از كتاب "خاطرات یك خر" نوشته ی كنتس دوسگوری فرانسوی كه ترجمه و اقتباس آن را به "میرزا حسن‌خان اعتمادالسلطنه" نسبت داده‌اند. "خرنامه"حاوی مطالب انتقادی، اجتماعی، اخلاقی و سیاسی زمان یعنی عهد ناصرالدین شاه قاجار است كه از نثری روان و محاوره‌ای برخوردار شده است. راوی داستان "خاطرات یك خر"، خری است که در ضمن تعریف خاطرات خود رفتارهای جامعه شناختی و در پی آن پند و اندرز را به زبانی شیرین، در قالب طنز زیبایی بیان می کند. فصل های کتاب داستان هایی جدا از هم در بر دارند و داستان بر سر خر بینواست که موجودی است قانع، کاری، مهربان، دلسوز ولی بخوانید ببینید انسان ها چه ها که با او نمی کنند. هنگام خواندن لبخند از لبانتان برچیده نخواهد شد. پس از خواندن وقتی در خیال خود همراه خر در میان احوال مردم سفر می کنید و دنیا را به چشم دیگری می بینید: برخی از تارنماهای فارسی
https://www.google.com
۲ - خرنامه نوشته ی محمدرضا زادهوش: در این کتاب می توان امثال و حکم فارسی درباره خر را مطالعه کرد.
http://ketabnak.com/book/36457/%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87
خر در یوتیوب
من که ادعایی ندارم، یه خرم، خر میام، خر میرم از دنیا
https://www.youtube.com/watch?v=4Csz18SXoMg
شفاف سازی برادر شیری خر و حقوق شرعی کره خر
https://www.youtube.com/watch?v=QNQH7dkcdGg
خر_ کریسمس / به زبان انگلیسی
https://www.youtube.com/watch?v=vUZXdueWUGk
خر در زنجیر برخی از سروده های کهن
چو پیش آرند کردارت بمحشر
 فرومانی چو خر در بین شلکا: رودکی
شکر کن تانایدت از بد بتر
 ورنه مانی ناگهان در گل چو خر: مولوی
خر بر آن آدمی شرف دارد
 که دل مردمان بیازارد: سعدی
گاوی ست در آسمان و نامش پروین/ یک گاو دگر نهفته در زیر زمین
چشم خردت باز کن از روی گیتی
زیر و زبر دو گاو، مشتی خر بین: حکیم عمر خیام
پند چه دهی و چه گویی سخن حکمت و علم
این خران را که چو خر یکسره از پند کرند: ناصرخسرو
مسکین خر اگرچه بی تمیز است
 چون بار همی برد عزیز است: سعدی
یارب این نودولتان را بر خر خودشان نشان
کاین همه ناز از غلام ترک و استر می کنند: حافظ.
خر و خرنامه در زنجیری از سروده ها
http://saadatnoury.blogspot.ca/2015/12/blog-post_66.html
رباعی طنز : خرنامه
اگر خواهی بدانی وضع_ ایران
برو "خرنامه" ها را یک به یک خوان
که شاید بر شود یکسر نمایان
نموداری ز شرح_ آن دیاران!
دکتر منوچهر سعادت نوری
گزیده ای از نوشتارها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2015/12/blog-post_26.html
The Booklet of Dankey/ Khar Nameh
Abstract: Definition/ Scientific Classification/ In Geography and History/In Books/ In YouTube/ List of Donkey Breeds/ Chain of Poems on Donkey and Donkey Booklet/Chain of Persian Poems on Donkey and Donkey Booklet/ Persian Quatrain on Donkey Booklet (Khar Naameh) by MSN
Collected and Prepared By
Manouchehr Saadat Noury, PhD

http://iranian.com/posts/the-booklet-of-donkey-khar-naameh-62258
بخش های پیشین مجموعه ی یادداشت ها و نوشتارها و نامه ها
http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/03/blog-post_8004.html